Lễ hội Roóng Poọc của dân tộc Giáy

Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy là hội để cầu mùa, mở đầu cho một năm mới thuận lợi, cầu mong thần linh phù hộ cho ngô lúa tốt tươi, chăn nuôi phát triển, xóm làng bình yên, mọi người khỏe mạnh. Lễ hội Roóng Poọc có nhiều yếu tố phồn thực thể hiện qua nghi lễ dựng cột nêu và trò chơi ném còn, thi trâu cày với ước mong âm dương hòa hợp, vạn vật sinh sôi nảy nở.

Hằng năm vào ngày Thìn tháng Giêng, người Giáy ở Tả Van (Sa Pa), Đồng Tuyển, Tả Phời, Hợp Thành (thành phố Lào Cai) cùng nhau tổ chức lễ hội xuống đồng. Địa điểm được chọn tổ chức thường ở cánh đồng trung tâm của làng, thuận lợi cho người dân qua lại.

Trước ngày diễn ra lễ hội, người dân trong làng chuẩn bị quả còn và lễ vật để dâng cúng lên thần linh. Lễ vật gồm các sản vật do người dân tự làm ra như xôi màu, thịt lợn, gà, cá, rượu, trứng nhuộm phẩm màu… Và đặc biệt, việc làm vòng còn (vòng nhật nguyệt) treo trên ngọn cây nêu được người Giáy chú trọng chuẩn bị. Thầy mo đảm nhiệm việc làm mặt vòng còn, dán giấy trang trí mặt còn theo hai màu: Màu đỏ tượng trưng cho mặt trời, mặt còn lại dán giấy vàng tượng trưng cho mặt trăng. Chủ lễ lựa chọn hai cô gái đồng trinh làm 3 đôi còn giống để đặt trên mâm lễ. Cây nêu phải thẳng không cụt ngọt, dài tầm 15 - 20 m.

Đội kèn pí lè rước mâm lễ chung từ nhà thầy mo.

Vào ngày hội, đội kèn pí lè đón rước thầy về trung tâm lễ hội để hành lễ, rồi thổi bài kèn đón thần theo nghi lễ, có một trống to làm hiệu lệnh thông báo cho dân làng. Sau khi chủ lễ thực hiện các thủ tục hành lễ với thần linh, liền mời những người cao tuổi có uy tín (già làng, trưởng thôn), nam đứng một bên, nữ đứng một bên, mỗi bên có 4 người và lấy những quả còn đã được “ra mắt” thần ném tượng trưng ba lần. Lấy cột nêu làm chuẩn, nam nữ chia thành hai hàng rồi bắt đầu tung, một bên tung một bên nhặt rồi tung ngược lại. Tiếp đó, chủ lễ cầm khay đựng quả còn ra chia phát cho thanh niên nam, người nam ném còn về phía vòng nhật nguyệt trên ngọn nêu, người nữ ở phía đối diện nhặt và ném lại. Người Giáy ném còn với mục đích làm thủng vòng mặt trăng, mặt trời trên ngọn cột nêu, nếu làm thủng được vòng còn thì năm đó làng mới làm ăn phát đạt, bình an.

Khi đã ném thủng vòng mặt trời, mặt trăng, người ta lấy quả còn ném thủng đó và mời người ném thủng đến mâm lễ chung của cộng đồng để hành lễ báo với thần linh. Người vừa ném còn thành công đứng trước bàn thờ bái lạy thần linh ba vái. Thầy cúng, chủ làng rót bốn chén rượu đỏ (có phẩm đỏ) mời đôi nam nữ chiến thắng mỗi người hai chén và còn thưởng mỗi người hai hào bạc trắng. Người Giáy quan niệm trung tâm của lễ hội là ở cột nêu, do đó bằng mọi giá, những người tham gia phải ném thủng được vòng nhật nguyệt thì năm đó làm ăn mới thuận lợi, làng bản được bình yên, mọi người được mạnh khỏe... Bởi vậy, trong trường hợp cả buổi lễ không có ai ném thủng được hình trên cột cây nêu thì họ phải dùng nỏ bắn cho thủng để tránh tai ương cho dân bản trong năm đó... Tiếp đó, phần hội được tổ chức với nhiều trò chơi dân gian truyền thống như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, bịt mắt bắt dê, hát dân ca Giáy, múa quạt… Độc đáo nhất trong phần hội là thi trâu cày nhằm mục đích cầu mùa cho năm mới bội thu.

Lễ hội Roóng Poọc là loại hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng mang đậm chất tâm linh và huyền bí, thể hiện nhiều loại hình diễn xướng dân gian từ nghệ thuật ngôn từ, nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật biểu diễn dân gian, nghệ thuật âm nhạc... nên gắn bó sâu sắc, lâu dài với đời sống tinh thần của người Giáy. Khi lễ hội này được tổ chức thành công, mọi người mới cho là hết tết và sẵn sàng bước vào những vụ sản xuất mới.

Theo LCĐT

Tin Liên Quan

Lào Cai – Điểm hẹn du lịch bốn mùa

Không còn là điểm đến “đúng mùa mới đẹp”, Lào Cai đang định hình một diện mạo mới - điểm hẹn bốn mùa, nơi mỗi thời điểm trong năm đều có lý do để du khách lên đường. Và sự chuyển mình ấy không chỉ thể hiện ở thông điệp quảng bá, mà được chứng minh bằng những con số tăng trưởng đầy sức...

Lào Cai: Tăng cường tiếp đón bình đẳng, xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện

Nhằm nâng cao hình ảnh điểm đến và xây dựng môi trường du lịch an toàn, hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản số 982/SVHTTDL-QLPTDL ngày 31/3/2026 về việc tăng cường tiếp đón bình đẳng và chấn chỉnh các hành vi phân biệt đối xử với khách du...

Khát vọng dưới núi Tơ Phồ Xa

Tơ Phồ Xa là đỉnh núi cao nhất của xã Trịnh Tường, được ví như “nóc nhà” của vùng đất thượng nguồn sông Hồng. Dưới chân núi Tơ Phồ Xa là thôn Lao Chải, xã Trịnh Tường - vùng đất đẹp như miền cổ tích nơi đồng bào Hà Nhì sinh sống. Từ thôn xa xôi, khó khăn nhất xã, đến nay Lao Chải đã đổi thay rõ...

Ấn tượng Giải Leo núi “Chinh phục đỉnh Pu Ta Leng - Đại ngàn hoa Đỗ Quyên” xã Mường Hum lần thứ I

Sau một ngày tranh tài, Giải Leo núi “Chinh phục đỉnh Pu Ta Leng - Đại ngàn hoa Đỗ Quyên” xã Mường Hum lần thứ I, năm 2026 đã chính thức khép lại với những thành tích xuất sắc đến từ các vận động viên.

Sắp diễn ra giải "Chinh phục Pu Ta Leng - đại ngàn hoa đỗ quyên” lần thứ I

Giải leo núi “Chinh phục đỉnh Pu Ta Leng - đại ngàn hoa đỗ quyên” lần thứ I năm 2026 sẽ chính thức diễn ra ngày 28/3 tại xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai, hứa hẹn thu hút đông đảo vận động viên và du khách tham gia.

Du lịch Lào Cai đón 3,4 triệu lượt khách trong quý I/2026

Quý I/2026, du lịch Lào Cai ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Kết quả này đến từ kỳ nghỉ Tết kéo dài, điều kiện thời tiết thuận lợi cùng nhiều hoạt động du lịch, văn hóa tâm linh diễn ra trên địa bàn toàn tỉnh.