Lễ hội Roóng Poọc của dân tộc Giáy

Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy là hội để cầu mùa, mở đầu cho một năm mới thuận lợi, cầu mong thần linh phù hộ cho ngô lúa tốt tươi, chăn nuôi phát triển, xóm làng bình yên, mọi người khỏe mạnh. Lễ hội Roóng Poọc có nhiều yếu tố phồn thực thể hiện qua nghi lễ dựng cột nêu và trò chơi ném còn, thi trâu cày với ước mong âm dương hòa hợp, vạn vật sinh sôi nảy nở.

Hằng năm vào ngày Thìn tháng Giêng, người Giáy ở Tả Van (Sa Pa), Đồng Tuyển, Tả Phời, Hợp Thành (thành phố Lào Cai) cùng nhau tổ chức lễ hội xuống đồng. Địa điểm được chọn tổ chức thường ở cánh đồng trung tâm của làng, thuận lợi cho người dân qua lại.

Trước ngày diễn ra lễ hội, người dân trong làng chuẩn bị quả còn và lễ vật để dâng cúng lên thần linh. Lễ vật gồm các sản vật do người dân tự làm ra như xôi màu, thịt lợn, gà, cá, rượu, trứng nhuộm phẩm màu… Và đặc biệt, việc làm vòng còn (vòng nhật nguyệt) treo trên ngọn cây nêu được người Giáy chú trọng chuẩn bị. Thầy mo đảm nhiệm việc làm mặt vòng còn, dán giấy trang trí mặt còn theo hai màu: Màu đỏ tượng trưng cho mặt trời, mặt còn lại dán giấy vàng tượng trưng cho mặt trăng. Chủ lễ lựa chọn hai cô gái đồng trinh làm 3 đôi còn giống để đặt trên mâm lễ. Cây nêu phải thẳng không cụt ngọt, dài tầm 15 - 20 m.

Đội kèn pí lè rước mâm lễ chung từ nhà thầy mo.

Vào ngày hội, đội kèn pí lè đón rước thầy về trung tâm lễ hội để hành lễ, rồi thổi bài kèn đón thần theo nghi lễ, có một trống to làm hiệu lệnh thông báo cho dân làng. Sau khi chủ lễ thực hiện các thủ tục hành lễ với thần linh, liền mời những người cao tuổi có uy tín (già làng, trưởng thôn), nam đứng một bên, nữ đứng một bên, mỗi bên có 4 người và lấy những quả còn đã được “ra mắt” thần ném tượng trưng ba lần. Lấy cột nêu làm chuẩn, nam nữ chia thành hai hàng rồi bắt đầu tung, một bên tung một bên nhặt rồi tung ngược lại. Tiếp đó, chủ lễ cầm khay đựng quả còn ra chia phát cho thanh niên nam, người nam ném còn về phía vòng nhật nguyệt trên ngọn nêu, người nữ ở phía đối diện nhặt và ném lại. Người Giáy ném còn với mục đích làm thủng vòng mặt trăng, mặt trời trên ngọn cột nêu, nếu làm thủng được vòng còn thì năm đó làng mới làm ăn phát đạt, bình an.

Khi đã ném thủng vòng mặt trời, mặt trăng, người ta lấy quả còn ném thủng đó và mời người ném thủng đến mâm lễ chung của cộng đồng để hành lễ báo với thần linh. Người vừa ném còn thành công đứng trước bàn thờ bái lạy thần linh ba vái. Thầy cúng, chủ làng rót bốn chén rượu đỏ (có phẩm đỏ) mời đôi nam nữ chiến thắng mỗi người hai chén và còn thưởng mỗi người hai hào bạc trắng. Người Giáy quan niệm trung tâm của lễ hội là ở cột nêu, do đó bằng mọi giá, những người tham gia phải ném thủng được vòng nhật nguyệt thì năm đó làm ăn mới thuận lợi, làng bản được bình yên, mọi người được mạnh khỏe... Bởi vậy, trong trường hợp cả buổi lễ không có ai ném thủng được hình trên cột cây nêu thì họ phải dùng nỏ bắn cho thủng để tránh tai ương cho dân bản trong năm đó... Tiếp đó, phần hội được tổ chức với nhiều trò chơi dân gian truyền thống như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, bịt mắt bắt dê, hát dân ca Giáy, múa quạt… Độc đáo nhất trong phần hội là thi trâu cày nhằm mục đích cầu mùa cho năm mới bội thu.

Lễ hội Roóng Poọc là loại hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng mang đậm chất tâm linh và huyền bí, thể hiện nhiều loại hình diễn xướng dân gian từ nghệ thuật ngôn từ, nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật biểu diễn dân gian, nghệ thuật âm nhạc... nên gắn bó sâu sắc, lâu dài với đời sống tinh thần của người Giáy. Khi lễ hội này được tổ chức thành công, mọi người mới cho là hết tết và sẵn sàng bước vào những vụ sản xuất mới.

Theo LCĐT

Tin Liên Quan

Sa Pa huyền ảo giữa biển mây

Những lớp mây trắng bồng bềnh tràn qua sườn núi, len giữa rừng cây rồi ôm lấy những mái nhà, dãy phố Sa Pa vừa kỳ vĩ, vừa thơ mộng tạo nên khoảnh khắc mây luồn đẹp mắt, có sức hút đặc biệt với du khách và người đam mê nhiếp ảnh.

Để Sa Pa trở thành “xứ sở các loài hoa”

Hoa từ lâu đã góp phần tạo nên nét riêng của Sa Pa. Trong quá trình đô thị hóa, lợi thế về khí hậu, cảnh quan và các loài hoa đặc trưng đang được địa phương phát huy, hướng tới xây dựng Sa Pa trở thành “xứ sở các loài hoa”, tạo thêm điểm nhấn cho đô thị du lịch.

Mùa vàng dưới núi Ngải Thầu

Từ trên cao nhìn xuống, thôn Phìn Chải, xã Y Tý chênh vênh trên sườn núi, xung quanh được bao phủ bởi những triền ruộng bậc thang tầng tầng, lớp lớp như nấc thang lên tận trời xanh. Chỉ cách đây 2 năm, người dân Phìn Chải còn chịu bao đau thương do cơn bão số 3 gây ra vào tháng 9/2024. Vậy nhưng, hồi sinh sau bão,...

Nà Hẩu khơi dậy tiềm năng du lịch từ rừng và bản sắc

Nằm giữa không gian núi rừng còn đậm nét nguyên sơ, khu vực xã Nà Hẩu cũ, nay thuộc các thôn Nà Hẩu, Bản Tát, Ba Khuy, xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai, có nhiều lợi thế để phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm và khám phá văn hóa bản địa. Với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ cùng những giá trị văn hóa được gìn...

Mường Lai ước đón 18.000 lượt khách trong năm 2026

Phát huy lợi thế về văn hóa, cảnh quan và bản sắc cộng đồng, xã Mường Lai đang từng bước phát triển các sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa, đời sống của người dân. Năm 2026, xã ước đón khoảng 18.000 lượt khách, doanh thu khoảng 12 tỷ đồng, tăng khoảng 5.000 lượt khách và 2 tỷ đồng so với...

Phát triển du lịch gắn với nông nghiệp

Từ những vườn bưởi, vườn nho, đồng lúa đến những cánh rừng và sản vật địa phương, người dân Lào Cai đang có thêm nghề mới ngay trên chính mảnh đất của mình, đó là làm du lịch.