Giữ hồn quê, dựng nghiệp trên quê hương

Sinh ra và lớn lên giữa không gian văn hóa các dân tộc vùng cao Tây Bắc, Vi Văn Tú hiểu rằng phía sau mỗi món ăn, mỗi nếp nhà, mỗi phong tục tập quán đều là những câu chuyện có sức hấp dẫn riêng. Điều quan trọng là phải biết kể những câu chuyện ấy bằng một cách mới để văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực phát triển kinh tế.

Từ suy nghĩ đó, anh bắt đầu xây dựng mô hình Nhà sàn Gái Bản từ năm 2024, kết hợp kinh doanh ẩm thực, lưu trú và trải nghiệm văn hóa cộng đồng. Trên diện tích khoảng 3.000 m², không gian nhà sàn được đầu tư theo hướng giữ nét đặc trưng của văn hóa vùng Tây Bắc, tạo điểm đến để du khách thưởng thức ẩm thực, nghỉ ngơi và trực tiếp cảm nhận đời sống bản địa. Với anh, một món ăn ngon không chỉ dừng lại ở hương vị. Đó còn là câu chuyện về vùng đất, về nguyên liệu, về bàn tay người chế biến và về văn hóa của cộng đồng đã tạo nên món ăn ấy.

Bởi vậy, đến với Nhà sàn Gái Bản, du khách không chỉ tìm một bữa ăn mà còn tìm một trải nghiệm về văn hóa và con người vùng cao. Cách làm ấy đã giúp anh từng bước biến những giá trị vốn rất đỗi quen thuộc của quê hương thành sản phẩm có giá trị trên thị trường. Mô hình hiện duy trì doanh thu khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động địa phương và khoảng 10 lao động thời vụ, với mức thu nhập bình quân khoảng 8 triệu đồng/người/tháng.

Nhưng phía sau những con số ấy là một ý nghĩa lớn hơn: những giá trị của quê hương đang trở thành sinh kế, để người dân có thêm việc làm, có thêm thu nhập và có thêm niềm tin vào khả năng phát triển kinh tế ngay trên mảnh đất mình sinh ra.

Vi Văn Tú cho rằng, lợi thế lớn nhất của Nghĩa Lộ không ở đâu xa mà nằm ngay trong văn hóa, ẩm thực và con người nơi đây. Nếu biết khai thác đúng hướng, những giá trị ấy hoàn toàn có thể trở thành nền tảng để phát triển du lịch cộng đồng và kinh tế địa phương.

Từ câu chuyện bản làng đến sức lan tỏa cộng đồng

Nếu Nhà sàn Gái Bản là nơi du khách trực tiếp trải nghiệm thì mạng xã hội lại là cánh cửa để câu chuyện về quê hương đi xa.

Năm 2020, Vi Văn Tú bắt đầu xây dựng kênh YouTube Gái Bản và phát triển các nền tảng mạng xã hội. Anh không lựa chọn cách quảng bá đơn thuần mà kể những câu chuyện chân thực về cuộc sống, ẩm thực, con người và bản làng vùng cao. Những hình ảnh giản dị ấy dần tạo nên một thương hiệu riêng. Kênh YouTube Gái Bản hiện có trên 600.000 người theo dõi; trang Facebook Gái Bản cũng thu hút lượng lớn người quan tâm. Từ những video về đời sống thường ngày, món ăn và văn hóa bản địa, hình ảnh Nghĩa Lộ và vùng Tây Bắc được đưa đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.

Đáng quý hơn, sức lan tỏa của mạng xã hội không chỉ phục vụ hoạt động kinh doanh của gia đình anh. Những sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương cũng có thêm cơ hội được giới thiệu, kết nối với người tiêu dùng. Từ một người làm kinh doanh, Vi Văn Tú trở thành người kể chuyện về quê hương bằng ngôn ngữ của thời đại số.

Anh hiểu rằng công nghệ không thể thay thế chất lượng sản phẩm, càng không thể thay thế bản sắc. Nhưng nếu biết sử dụng đúng cách, công nghệ có thể giúp những giá trị của bản làng vượt qua giới hạn về không gian, tìm đến những khách hàng và những người yêu văn hóa vùng cao ở khắp nơi. Đặc biệt, anh còn sử dụng sức lan tỏa của cộng đồng theo dõi Gái Bản để kết nối các hoạt động thiện nguyện.

Từ năm 2020 đến nay, thông qua việc vận động các mạnh thường quân, anh đã góp phần huy động nguồn lực xây dựng 20 cây cầu và 50 ngôi nhà cho người dân vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí hỗ trợ trên 20 tỷ đồng.

Những cây cầu nối những bản làng xa xôi. Những ngôi nhà mới giúp các gia đình khó khăn có thêm điểm tựa để ổn định cuộc sống. Đằng sau mỗi công trình là sự kết nối của rất nhiều tấm lòng, trong đó có một người con vùng cao đã biết biến sức mạnh của truyền thông số thành sức mạnh của cộng đồng. Những đóng góp ấy đã được chính quyền địa phương ghi nhận bằng các giấy khen trong năm 2024 và 2025.

Với Vi Văn Tú, làm kinh tế không chỉ là câu chuyện doanh thu hay lợi nhuận. Giá trị lớn hơn là tạo được việc làm, quảng bá được quê hương, giúp sản phẩm của người dân có thêm cơ hội tiếp cận thị trường và khi có điều kiện thì biết sẻ chia với những hoàn cảnh còn khó khăn.

Người con dân tộc Nùng ấy đang chọn một cách đi riêng: lấy văn hóa làm vốn quý, lấy công nghệ làm công cụ, lấy sự chân thành làm nền tảng và lấy cộng đồng làm một phần trong hành trình phát triển. Anh mong muốn ngày càng có nhiều người mạnh dạn khởi nghiệp ngay trên quê hương, biết biến lợi thế bản địa thành sản phẩm, biết ứng dụng công nghệ để mở rộng thị trường và liên kết với nhau để cùng phát triển.

Bởi với anh, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là đứng yên với truyền thống. Khi biết đổi mới cách làm, văn hóa có thể trở thành nguồn lực; khi biết ứng dụng công nghệ, những giá trị của bản làng có thể đi xa; và khi biết sẻ chia, thành quả của mỗi người có thể trở thành giá trị chung của cộng đồng.

Đó cũng là hành trình mà Vi Văn Tú - người con dân tộc Nùng của Nghĩa Lộ - đang bền bỉ theo đuổi: làm giàu trên quê hương, giữ gìn hồn quê và đưa câu chuyện về con người, văn hóa vùng cao vươn xa hơn.