Chợ đêm Bắc Hà – sức hút mới của vùng cao nguyên trắng
Khi phố núi Bắc Hà chìm trong màn sương bảng lảng, cũng là lúc chợ đêm bừng lên trong ngân vang tiếng khèn Mông, thơm nồng mùi thắng cố và rộn rã những vòng xòe kết nối du khách với không gian văn hóa bản địa độc đáo và hấp dẫn.
Có những điểm đến khiến người ta nhớ bằng cảnh sắc. Có nơi níu chân bởi ẩm thực. Nhưng Chợ đêm Bắc Hà lại khiến du khách rung động bằng cảm xúc rất khó gọi thành tên. Đó là cảm giác khi đứng giữa vùng sơn cước, nghe tiếng sáo réo rắt gọi bạn, ngắm những cô gái Mông trong váy áo rực rỡ đẹp như những đoá hoa rừng, bất giác thấy lòng chậm lại giữa nhịp sống hiện đại đầy vội vã.
Từ nhiều năm nay, chợ đêm đã trở thành “linh hồn” của Bắc Hà – vùng đất được mệnh danh là cao nguyên trắng của Tây Bắc. Mỗi tối thứ Bảy, nơi đây đón khoảng 1.500 lượt khách đến tham quan, giao lưu văn hóa và thưởng thức ẩm thực. Không ít du khách quốc tế đã chọn Bắc Hà như một điểm dừng chân đặc biệt trong hành trình khám phá Việt Nam.
Khác với nhiều khu chợ du lịch mang màu sắc thương mại hóa, chợ đêm Bắc Hà vẫn giữ được vẻ mộc mạc và bản sắc nguyên bản của chợ vùng cao xưa.
Ngay từ khoảng 18 giờ, cả khu trung tâm xã đã rực sáng ánh đèn. Tiếng cười nói hòa cùng âm thanh khèn, sáo, tiếng nhạc vang lên như giục giã bước chân du khách nhanh nhanh tới chợ. Những gian hàng thổ cẩm nối dài với đủ sắc màu của váy áo của đồng bào dân tộc Mông, khăn, túi dệt thủ công, đồ bạc chạm khắc tinh xảo… khiến du khách có cảm giác như đang bước vào một “bảo tàng văn hóa sống”.
Người ta tìm đến nơi đây để được ngồi bên bếp lửa cùng người bản địa, để nghe một điệu khèn vang lên giữa thinh không, để thấy văn hóa không phải là thứ trưng bày sau lớp kính mà hiện hữu trong từng ánh mắt, nụ cười và câu chuyện của người dân vùng cao. Đêm của tiếng khèn, men rượu và những vòng xòe không khoảng cách. Khi chương trình giao lưu văn nghệ bắt đầu, cả không gian chợ đêm như bừng tỉnh.
Những chàng trai Mông say sưa múa khèn, tiếng sáo dìu dặt vang vọng giữa núi rừng. Các cô gái Mông trong trang phục truyền thống uyển chuyển với điệu múa gậy sinh tiền,… Mỗi tiết mục đều mang theo hơi thở văn hóa bản địa, vừa mộc mạc vừa đầy sức sống.
Khoảnh khắc đáng nhớ nhất có lẽ là khi đống lửa được nhóm lên giữa sân chợ. Du khách từ nhiều vùng miền, nhiều quốc gia cùng nắm tay đồng bào địa phương hòa vào vòng xòe đoàn kết. Không còn khoảng cách giữa người miền xuôi và miền ngược, giữa khách lạ và chủ nhà. Chỉ còn tiếng cười, tiếng nhạc và hơi ấm lan tỏa giữa đêm cao nguyên.
Chị Đoàn Hồng Hạnh, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi đến Bắc Hà và thực sự bất ngờ. Chợ đêm không chỉ đẹp mà còn mang lại cảm giác rất gần gũi, rất thật. Tôi có cảm giác như mình đang được sống trong không gian văn hóa Tây Bắc chứ không chỉ đi du lịch”.
Nếu âm nhạc và văn hóa giữ chân du khách bằng cảm xúc, thì ẩm thực Bắc Hà lại chinh phục họ bằng hương vị khó quên. Đi dọc chợ đêm, du khách dễ dàng bị “đánh thức” bởi mùi thơm của thịt xiên nướng, lợn cắp nách quay vàng ruộm hay những chảo thắng cố nghi ngút khói. Chị Bùi Thị Bích, du khách đến từ Hưng Yên rất hào hứng với ẩm thực của Bắc Hà. Chị thích nhất món bánh trưng đen, lợn quay Tây bắc và rau ngũ gia bì xào trứng. Chị chia sẻ: “Quá là tuyệt vời, chợ đêm Bắc Hà đã để lại trong tôi nhiều ấn tượng tốt đẹp. Tôi và gia đình sẽ còn trở lại nơi này thêm nhiều lần nữa”.
Một bát phở chua Bắc Hà thanh mát, chút xôi ngũ sắc dẻo thơm, cơm lam nướng trong ống tre hay chén rượu ngô Bản Phố cay nồng đủ khiến đêm vùng cao trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.
Không phải ngẫu nhiên Bắc Hà ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên bản đồ du lịch trải nghiệm của Việt Nam. Ngoài chợ phiên truyền thống, Festival Cao nguyên trắng, đua ngựa Bắc Hà hay Dinh thự Hoàng A Tưởng, chợ đêm đang trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc giúp địa phương giữ chân du khách lâu hơn.
Năm 2025, Bắc Hà đón khoảng 400.000 lượt khách, trong đó có gần 3.400 khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt hơn 520 tỷ đồng. Những con số ấy cho thấy sức hút mạnh mẽ của du lịch văn hóa bản địa – nơi du khách không chỉ “đến để ngắm” mà còn để sống, để cảm nhận và kết nối.
Giữa xu hướng hiện đại hóa mạnh mẽ, việc Bắc Hà vẫn gìn giữ được không gian chợ văn hóa nguyên bản chính đã tạo nên điểm khác biệt. Trong xu hướng nhiều chợ vùng cao dần bị thương mại hóa, Bắc Hà vẫn là một trong số ít nơi còn gìn giữ được nét nguyên bản của phiên chợ xưa. Điều đó đã tạo nên điểm khác biệt. Bởi sau cùng, điều khiến du khách nhớ nhất về một vùng đất không chỉ là cảnh đẹp, mà là cảm xúc họ mang theo khi rời đi.
Và ở Chợ đêm Bắc Hà, cảm xúc ấy thường bắt đầu từ một đêm đầy ánh lửa, tiếng khèn và những bàn tay xa lạ nắm chặt nhau trong vòng xòe giữa đại ngàn Tây Bắc. Không còn khoảng cách giữa người miền xuôi với đồng bào vùng cao, giữa du khách quốc tế với người dân bản địa, tất cả hòa chung trong không khí ấm áp, thân tình của chợ đêm vùng cao nguyên trắng./.