Ngay sau khi thành lập, lực lượng BĐBP đã  trực tiếp đấu tranh với âm mưu, hoạt động chống phá cách mạng của đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch. Cán bộ, chiến sỹ BĐBP luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, kết hợp chặt chẽ giữa vận động chính trị với đấu tranh vũ trang, đập tan mọi âm mưu và hành động phá hoại của kẻ thù, nhất là tại khu vực biên giới. Lực lượng BĐBP đã dũng cảm chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ra miền Bắc, kiên cường trong bảo vệ biên giới, bờ biển, giới tuyến quân sự. Nhiều cán bộ, chiến sỹ BĐBP đã trở thành tấm gương bất khuất vượt “mưa bom, bão đạn” để cứu dân, cứu tài sản nhà nước, bảo vệ an toàn tuyến hành lang vận chuyển vũ khí, khí tài, lương thực chi viện cho chiến trường miền Nam.

Chủ tịch UBND tỉnh thăm Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai.

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, đất nước ta độc lập, thống nhất nhưng bọn phản động trong nước vẫn ráo riết cấu kết với chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm đẩy mạnh “hậu chiến”. Chúng lôi kéo người Việt Nam vượt biên, vượt biển di cư ra nước ngoài, sử dụng tàn quân FULRO xâm nhập biên giới, móc nối xây dựng cơ sở ngầm hòng chống đối chính quyền, phá hoại cách mạng. Đứng trước tình hình đó, lực lượng BĐBP đã tập trung triển khai hệ thống đồn, trạm, đơn vị cơ động trên toàn tuyến biên giới cả trên bộ, bờ biển và hải đảo, đồng thời tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Cùng với đó, BĐBP phối hợp với lực lượng quân đội, công an tăng cường đấu tranh, truy quét tàn quân FULRO và giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới. Lực lượng BĐBP còn phối hợp với các đơn vị vũ trang và nhân dân Campuchia đấu tranh chống Khơme đỏ và giúp nhân dân Lào chống phỉ và bọn phản động.

Những năm tháng đất nước đổi mới, hội nhập, lực lượng BĐBP đã chủ động đấu tranh, góp phần làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và an ninh trên tuyến biên giới.

Đối với lực lượng BĐBP Lào Cai, 60 năm qua là chặng đường phấn đấu, trưởng thành với những chiến công, thắng lợi vẻ vang và thiêng liêng. Ngày 28/4/1959, tổ chức Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) tỉnh Lào Cai (Bộ đội Biên phòng ngày nay) chính thức được thành lập. Ngay sau đó, trên tuyến biên giới có 6 đồn biên phòng được thành lập, gồm các đồn: Y Tý, Bát Xát, Lào Cai, Mường Khương, Pha Long, Si Ma Cai và Trạm Kiểm soát Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, Trạm Kiểm soát Biên phòng Ga Phố Mới. Trong những năm qua, lực lượng CANDVT, sau đó là BĐBP Lào Cai không ngừng trưởng thành về năng lực chỉ huy, xác định rõ đối tượng tác chiến là: Quốc phòng - an ninh - đối ngoại và thực hiện các biện pháp nghiệp vụ về quản lý và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Các trang sử của lực lượng BĐBP Lào Cai đã ghi lại những thắng lợi hiển hách, như chiến công tiêu diệt và làm tan rã âm mưu xưng vua ở xã A Lù, huyện Bát Xát (4/1959), nổi Phỉ ở xã Pha Long, huyện Mường Khương (9/1960), nổi phỉ ở Si Ma Cai (1961) hoặc truy lùng biệt kích, thám báo ở xã Chiềng Ken, huyện Văn Bàn (6/1963) và những chiến công trong bảo vệ chủ quyền quốc gia cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980. Đến nay, lực lượng BĐBP Lào Cai có 4 đơn vị, 3 cá nhân được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”; nhiều tập thể, cá nhân được trao tặng các phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước và của lực lượng vũ trang. Trong xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ BĐBP Lào Cai luôn nhận thức rõ tinh thần trung thành tuyệt đối với Đảng, tận tụy với nhân dân, mưu trí, dũng cảm, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao...

Bộ đội biên phòng hướng dẫn người dân xã Trịnh Tường trồng chuối.

Ngày 22/2/1989, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định số 16 về tổ chức “Ngày Biên phòng” trong cả nước với mốc xác định từ ngày 3/3/1989. Tiếp đó, ngày 17/6/2003, tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XI đã thông qua Luật Biên giới Quốc gia, trong đó xác định lấy ngày 3 tháng 3 hằng năm là “Ngày Biên phòng toàn dân”. Trong suốt 30 năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã bám sát chủ trương để ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương triển khai tốt 5 nội dung “Ngày Biên phòng”. Tỉnh ủy chỉ đạo các huyện ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc tiếp tục thực hiện tốt việc tổ chức kết nghĩa, đỡ đầu giữa các huyện, thành phố, các đơn vị trong tỉnh với các đồn biên phòng; tổ chức kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới; thực hiện chính sách hỗ trợ kinh phí cho nhân dân tham gia tuần tra bảo vệ biên giới. Qua đó, đã động viên và phát huy vai trò, trách nhiệm của nhân dân tham gia bảo vệ biên giới và đấu tranh với các loại tội phạm. Lực lượng BĐBP Lào Cai còn tích cực tham gia các chương trình xóa mù chữ, khám  chữa bệnh miễn phí, nuôi dưỡng các cháu có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hỗ trợ xây dựng “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới”, giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai...

Trong chỉ đạo, điều hành, tỉnh luôn quan tâm xây dựng biên giới vững mạnh mà cụ thể là củng cố hệ thống chính trị tại các xã, phường, thị trấn; triển khai các dự án, đề án phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới, đảm bảo mục tiêu chiến lược là kết hợp phát triển kinh tế gắn với nhiệm vụ quốc phòng - an ninh. Đó là các dự án đầu tư làm đường tuần tra, đường ra biên giới; xây dựng kè chống sạt lở sông, suối biên giới, bảo vệ cột mốc quốc giới; xây dựng các công trình cấp điện, nước sinh hoạt, giao thông cho các đồn biên phòng và thôn, bản khu vực biên giới; sắp xếp dân cư và xây dựng hạ tầng nông thôn vùng biên. Nhờ đó, đến nay, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều điểm sáng thôn, bản biên giới vững mạnh toàn diện như thôn Na Lốc (xã Bản Lầu, huyện Mường Khương); thôn Tân Tiến thuộc xã Trịnh Tường, thôn Lũng Pô thuộc xã A Mú Sung (huyện Bát Xát); thôn Na Cáng (xã Si Ma Cai, huyện Si Ma Cai)...

Công tác xây dựng biên giới vững mạnh được quan tâm đẩy mạnh, góp phần giúp Lào Cai thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, trong đó có việc triển khai Hiệp ước biên giới và phân giới cắm mốc giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tháng 12 năm 2007, Lào Cai trở thành tỉnh đầu tiên trong các tỉnh biên giới phía Bắc hoàn thành phân giới cắm mốc trên thực địa, sau đó cũng là tỉnh đầu tiên trên phạm vi toàn quốc phối hợp tổ chức được hoạt động tuần tra song phương, diễn tập phòng, chống khủng bố qua biên giới. Ngoài ra, tỉnh cũng đi đầu trong thiết lập đường dây nóng giữa lực lượng chuyên ngành hai bên biên giới, tổ chức bình chọn sứ giả hữu nghị, bình chọn đảng viên tiêu biểu trong kiểm soát cửa khẩu, tổ chức kết nghĩa đồn, trạm bộ đội biên phòng hữu nghị, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới.

Lào Cai có vị trí chiến lược quan trọng về chủ quyền, an ninh quốc gia, là cửa ngõ thông thương, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các tỉnh trong nước và các nước trong khu vực ASEAN với Trung Quốc - điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và của tỉnh Lào Cai nói riêng. Kế thừa, phát huy truyền thống trong những năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh tăng cường xây dựng lực lượng BĐBP và các lực lượng vũ trang, trong đó tập trung huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị để bảo vệ và xây dựng biên giới vững mạnh toàn diện.

                                                                             Đặng Xuân Phong

                                                             Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh