Từ năm 2008 đến ngày 30/9/2012, cửa khẩu Lào Cai đã đón gần 288 nghìn lượt khách du lịch Trung Quốc, cửa khẩu Hà Khẩu mỗi năm cũng đón khoảng từ 140 – 160 nghìn lượt khách du lịch Việt Nam sang Trung Quốc. Đặc biệt số khách đi bằng hộ chiếu mỗi năm một tăng. Năm 2008, Lào Cai đón trên 6.000 khách du lịch Trung Quốc đi bằng hộ chiếu thì năm 2010 đã đón gần 11.000 lượt khách đi bằng hộ chiếu. 9 tháng đầu năm 2012 đã đón được trên 10.000 lượt khách Trung Quốc đi bằng hộ chiếu qua cửa khẩu Lào Cai. Số lượng khách đi bằng thẻ thông hành (thẻ 849) cũng tăng rất nhanh. Năm 2001 cửa khẩu Lào Cai đón trên17.000 lượt khách Trung Quốc thì đến năm 2011 đón trên 26.000 lượt khách.

Trong vòng 5 năm trở lại đây, du lịch Lào Cai đã đạt được tốc độ tăng trưởng lượng khách bình quân khoảng 11,86%/năm. Đây là một tốc độ tăng trưởng khá cao nhưng qua phân tích từng năm có thế thấy tốc độ này rất không ổn định. Mặc dù tốc độ tăng trưởng lượng khách phụ thuộc khá nhiều vào yếu tố môi trường và xu hướng tiêu dùng nhưng qua sự trồi sụt từng năm có thế thấy những nền tảng cơ bản và mức độ hấp dẫn của du lịch Lào Cai vẫn chưa thực sự ổn định và vững chắc.

Trên thực tế hiện nay, nguồn khách du lịch Trung Quốc đang chiếm khoảng 14,13% thị phần khách du lịch quốc tế đến Lào Cai. Chỉ số này đã phần nào phản ánh thực trạng sức hấp dẫn của du lịch Lào Cai đối với thị trường khách du lịch quốc tế chưa thực sự cao mặc dù đây là một địa phương có đường biên giới và cửa khẩu quốc tế với Trung Quốc. Đây là một thị phần lớn có tác động nhiều đến định hướng phát triển và cơ cấu sản phẩm của du lịch Lào Cai. Bên cạnh đó, một vấn đề rất đáng quan tâm là tốc độ tăng trưởng của thị trường này đang có xu hướng tăng nhanh (82%), gấp trên 6 lần tốc độ tăng trưởng lượng khách quốc tế đến Lào Cai (13%) năm 2011. Mặc dù tốc độ tăng trưởng cao của một đoạn thị trường là một tín hiệu đáng mừng nhưng những đặc điểm và thị hiếu tiêu dùng của thị trường khách này lại chưa thực sự phù hợp với các sản phẩm chiến lược mà du lịch Lào Cai đã xác định. Nếu không có những định hướng và điều chỉnh phù hợp, trong tương lai gần, với sự gia tăng nhanh chóng của lượng du khách Trung Quốc, du lịch Lào Cai sẽ phải đối mặt với việc lựa chọn theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hay duy trì định hướng sản phẩm của mình.

Hiện nay các doanh nghiệp Lào Cai và Trung Quốc đón khách ở cửa khẩu Lào Cai – Hà Khẩu đang diễn ra tình trạng cạnh tranh khốc liệt. Nhằm mục đích cạnh tranh đón được nhiều khách, một số doanh nghiệp đã hạ giá tour du lịch 5 ngày 4 đêm đi Hạ Long chỉ còn 600 nhân dân tệ hoặc tour du lịch 5 ngày 4 đêm đi Côn Minh cũng chỉ còn 800 – 1.000 tệ. Vì vậy, yêu cầu cấp thiết là xóa bỏ sự cạnh tranh vô tổ chức bằng những chính sách quy chuẩn hóa về giá cả đối với các sản phẩm du lịch. Các doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc cũng như các doanh nghiệp lữ hành của Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh ồ ạt nhằm đón được nhiều khách sang việc hợp tác cùng nhau đón khách có chất lượng cao.

Vì vậy, việc xây dựng các sản phẩm du lịch mới gắn với việc đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá hình ảnh và nâng cao chất lượng dịch vụ là những giải pháp mang tính lâu dài cho sự phát triển bền vững của ngành du lịch Lào Cai. Trước mắt, du lịch Lào Cai cần thiết phải xây dựng một chiến lược liên kết hoạt động du lịch vùng. Có nghĩa là tất cả các công ty, các khách sạn, nhà hàng, các tổ chức nhà nước và tư nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch cần phải hình thành một hiệp hội thống nhất có nguyên tắc và lợi ích chung ở các tỉnh miền núi Tây Bắc, Đông Bắc, Việt Nam và Vân Nam, Trung Quốc. Tiếp tục đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư thương mại và du lịch, tổ chức tốt Hội chợ thương mại du lịch quốc tế Việt – Trung tại Lào Cai và Hà Khẩu; nâng cấp sàn giao dịch thương mại điện tử hiện có của hai bên để liên kết, trao đổi thông tin và xây dựng sàn tin tức thương mại điện tử hành lang kinh tế GMS; tích cực liên hệ, phối với các cơ quan, tổ chức xúc tiến kinh doanh trong và ngoài nước để tăng cường thu hút đầu tư, thương mại và du lịch.

Hy vọng, với những sách lược mang tính chất lâu dài cho tăng cường các hoạt động du lịch ở khu vực Tây Bắc và các tỉnh Vân Nam -Trung Quốc và với vị rí địa lý thuận lợi cho nơi đây, hoạt động du lịch tỉnh Lào Cai sẽ ngày càng phát triển đa dạng, phong phú và bền vững./.