Lào Cai: Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Với 25 nhóm ngành dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai trở thành mảnh đất phong phú về bản sắc văn hoá. Đến nay, toàn tỉnh có 19 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Để những di sản đó trở thành nội lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, mới đây, tỉnh Lào Cai đã chính thức phê duyệt Dự án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2020”.

Lễ hội Đền Thượng Lào Cai. (Ảnh: Tư liệu)
 
Với 19 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Lào Cai đang sở hữu những “tài sản” vô giá mà không phải địa phương nào cũng có. Đó là những nghệ thuật dân gian, tri thức dân gian, lễ hội truyền thống, tập quán và tín ngưỡng, nghề thủ công truyền thống,… được tích lũy qua nhiều thế hệ của các cộng đồng dân tộc, tồn tại bền vững trong dòng chảy tâm linh và đời sống cộng đồng như: Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy; lễ Pút tồng của người Dao đỏ; nghề trạm khắc bạc của người Mông; nghệ thuật The (múa) của người Tày; nghi lễ Then của người Tày; tết Sử Giề Pà của người Bố Y; kéo co của người Tày, người Giáy; nghề chàng Slow của người Nùng Dín; nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Xá Phó; nghệ thuật Khèn của người Mông; chữ nôm của người Dao; lễ hội Gàu Tào của người Mông; lễ hội Khô già già của người Hà Nhì đen; nghi lễ cấp sắc của người Dao; Lễ Mủ Đẳng Mai (cúng rừng) của người Thu Lao; lễ Gạ Ma Do (cúng rừng) của dân tộc Hà Nhì; lễ Khoi Kìm (cúng rừng) của người Dao đỏ; lễ hội Bảo Hà; lễ hội Đền Thượng. Đây vừa là tài nguyên du lịch nhân văn, vừa là nhân tố hết sức quan trọng để phát triển du lịch mang bản sắc Lào Cai.
 
Trong quan điểm bảo vệ và phát huy những giá trị các di sản văn hóa, Lào Cai quan tâm tới không gian tồn tại, không gian văn hóa, đời sống sinh hoạt của cộng đồng các dân tộc là chủ thể của di sản văn hóa. Đặc biệt, bảo tồn trên nguyên tắc “bảo tồn sống” tại cộng đồng. Chú trọng công tác tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về kỹ năng truyền dạy và nội dung công tác bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể. Tổ chức truyền dạy kỹ năng, kỹ thuật, cách thức tổ chức nghi lễ, nội dung bảo vệ và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trong cộng đồng dân tộc, địa phương có di sản, đồng thời tạo nguồn lợi về kinh tế từ công việc bảo tồn. Khai thác, phát huy các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thành các sản phẩm văn hóa phục vụ phát triển du lịch.


Lễ cấp sắc của người Dao. (Ảnh: Ngọc Bằng)
 
Giai đoạn 2017 - 2018, Lào Cai sẽ tập trung rà soát, đánh giá hiện trạng và tiếp tục nghiên cứu, sưu tầm, bổ sung tư liệu đối với các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận giai đoạn 2011- 2016. Theo đó, ưu tiên các di sản có nguy cơ bị mai một, biến dạng và các di sản văn hóa có tiềm năng phát triển thành sản phẩm phục vụ du lịch.
 
Giai đoạn 2019-2020, tiếp tục rà soát, đánh giá hiện trạng và nghiên cứu, sưu tầm, bổ sung tư liệu đối với di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận giai đoạn 2011-2016 và các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia giai đoạn 2017-2020.
 
Để quảng bá giá trị đặc sắc các di sản văn hóa phi vật thể, dự án sẽ xuất bản cuốn sách “Di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc Lào Cai”; xây dựng 7 video giới thiệu 7 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Lào Cai; lựa chọn 15 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tiêu biểu của địa phương để hỗ trợ phục dựng, bảo tồn, xây dựng thành sản phẩm phục vụ phát triển du lịch, góp phần quảng bá di sản của Lào Cai đến với du khách trong nước và quốc tế.
 
Dự án được triển khai sẽ góp phần bảo vệ và lưu truyền cho thế hệ sau những giá trị đặc sắc của các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Qua đó, nâng cao nhận thức, lòng tự hào dân tộc và huy động sự tham gia của người dân trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, biến di sản thành “tài sản, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững./.
Thu Hiền

Tin Liên Quan

Sắc màu Trung thu trên phố

Cận Tết Trung thu, phố phường rực rỡ hơn bởi đèn lồng, đèn ông sao và những mô hình trang trí bắt mắt. Từ khu chợ, cửa hàng đến quán cà phê, không khí mùa trăng hiện hữu trong từng góc phố, mang theo sự náo nức, ấm áp. Sắc màu Trung thu không chỉ nằm ở những món đồ trang trí, mà còn trong ánh mắt háo hức,...

Đọc để yêu thêm một dải biên cương

Từ những hình ảnh chân thực trong cuốn sách ảnh “Tự hào một dải biên cương”, Đỗ Quỳnh Anh, học sinh lớp 11A5, Trường THPT số 2 Bảo Thắng (xã Gia Phú, tỉnh Lào Cai) đã lan tỏa tình yêu quê hương bằng góc nhìn sâu sắc của tuổi trẻ. Bài chia sẻ của Quỳnh Anh đã đạt giải chuyên đề “Bài chia sẻ cảm...

Ngày hội truyền thông về Internet và chuyển đổi số tại Yên Bình

Sáng 22/9, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh phối hợp với Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Yên Bình, xã Yên Bình tổ chức “Ngày hội truyền thông về Internet và chuyển đổi số, phát triển kỹ năng văn hóa đọc trong thời đại số năm 2026”.

Nhịp xòe từ tình yêu di sản

Hướng tới kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (15/12/2021-15/12/2026), vòng đại Xòe 2.026 người tại Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 tiếp tục trở thành điểm hẹn kết nối muôn con tim.

Rực rỡ 29 mô hình, linh vật Trung thu ở Mậu A

Tối 19/9, tại xã Mậu A, Chương trình Vui hội Trăng rằm năm 2026 diễn ra với nhiều hoạt động sôi nổi, trong đó điểm nhấn là màn diễu hành 29 mô hình, linh vật Trung thu qua các tuyến phố trung tâm, thu hút đông đảo thiếu niên, nhi đồng và Nhân dân tham gia.

Độc đáo trang phục truyền thống của người Bố Y nơi biên cương Lào Cai