Lào Cai: Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Với 25 nhóm ngành dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai trở thành mảnh đất phong phú về bản sắc văn hoá. Đến nay, toàn tỉnh có 19 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Để những di sản đó trở thành nội lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, mới đây, tỉnh Lào Cai đã chính thức phê duyệt Dự án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2020”.

Lễ hội Đền Thượng Lào Cai. (Ảnh: Tư liệu)
 
Với 19 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Lào Cai đang sở hữu những “tài sản” vô giá mà không phải địa phương nào cũng có. Đó là những nghệ thuật dân gian, tri thức dân gian, lễ hội truyền thống, tập quán và tín ngưỡng, nghề thủ công truyền thống,… được tích lũy qua nhiều thế hệ của các cộng đồng dân tộc, tồn tại bền vững trong dòng chảy tâm linh và đời sống cộng đồng như: Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy; lễ Pút tồng của người Dao đỏ; nghề trạm khắc bạc của người Mông; nghệ thuật The (múa) của người Tày; nghi lễ Then của người Tày; tết Sử Giề Pà của người Bố Y; kéo co của người Tày, người Giáy; nghề chàng Slow của người Nùng Dín; nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Xá Phó; nghệ thuật Khèn của người Mông; chữ nôm của người Dao; lễ hội Gàu Tào của người Mông; lễ hội Khô già già của người Hà Nhì đen; nghi lễ cấp sắc của người Dao; Lễ Mủ Đẳng Mai (cúng rừng) của người Thu Lao; lễ Gạ Ma Do (cúng rừng) của dân tộc Hà Nhì; lễ Khoi Kìm (cúng rừng) của người Dao đỏ; lễ hội Bảo Hà; lễ hội Đền Thượng. Đây vừa là tài nguyên du lịch nhân văn, vừa là nhân tố hết sức quan trọng để phát triển du lịch mang bản sắc Lào Cai.
 
Trong quan điểm bảo vệ và phát huy những giá trị các di sản văn hóa, Lào Cai quan tâm tới không gian tồn tại, không gian văn hóa, đời sống sinh hoạt của cộng đồng các dân tộc là chủ thể của di sản văn hóa. Đặc biệt, bảo tồn trên nguyên tắc “bảo tồn sống” tại cộng đồng. Chú trọng công tác tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về kỹ năng truyền dạy và nội dung công tác bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể. Tổ chức truyền dạy kỹ năng, kỹ thuật, cách thức tổ chức nghi lễ, nội dung bảo vệ và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trong cộng đồng dân tộc, địa phương có di sản, đồng thời tạo nguồn lợi về kinh tế từ công việc bảo tồn. Khai thác, phát huy các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thành các sản phẩm văn hóa phục vụ phát triển du lịch.


Lễ cấp sắc của người Dao. (Ảnh: Ngọc Bằng)
 
Giai đoạn 2017 - 2018, Lào Cai sẽ tập trung rà soát, đánh giá hiện trạng và tiếp tục nghiên cứu, sưu tầm, bổ sung tư liệu đối với các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận giai đoạn 2011- 2016. Theo đó, ưu tiên các di sản có nguy cơ bị mai một, biến dạng và các di sản văn hóa có tiềm năng phát triển thành sản phẩm phục vụ du lịch.
 
Giai đoạn 2019-2020, tiếp tục rà soát, đánh giá hiện trạng và nghiên cứu, sưu tầm, bổ sung tư liệu đối với di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận giai đoạn 2011-2016 và các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia giai đoạn 2017-2020.
 
Để quảng bá giá trị đặc sắc các di sản văn hóa phi vật thể, dự án sẽ xuất bản cuốn sách “Di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc Lào Cai”; xây dựng 7 video giới thiệu 7 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Lào Cai; lựa chọn 15 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tiêu biểu của địa phương để hỗ trợ phục dựng, bảo tồn, xây dựng thành sản phẩm phục vụ phát triển du lịch, góp phần quảng bá di sản của Lào Cai đến với du khách trong nước và quốc tế.
 
Dự án được triển khai sẽ góp phần bảo vệ và lưu truyền cho thế hệ sau những giá trị đặc sắc của các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Qua đó, nâng cao nhận thức, lòng tự hào dân tộc và huy động sự tham gia của người dân trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, biến di sản thành “tài sản, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững./.
Thu Hiền

Tin Liên Quan

Tiếng hát từ trái tim

Không chỉ là một sân chơi nghệ thuật, đội văn nghệ thuộc Câu lạc bộ tẩm quất người mù tỉnh Lào Cai còn là nơi những người khiếm thị thắp lên ngọn lửa nghị lực bằng chính tiếng hát và tình yêu cuộc sống. Tiếng hát của họ đã vượt qua mọi không gian, chạm đến chiều sâu cảm xúc, lan tỏa năng lượng...

Mùa hè ý nghĩa của thiếu nhi phường Lào Cai

Hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, Đoàn phường Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động sinh hoạt hè với nội dung phong phú, ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia.

Nghệ thuật Xòe Thái: Từ thực hành di sản đến phát triển du lịch bền vững

Di sản chỉ thực sự "sống" khi tiếp tục được cộng đồng thực hành và trao truyền. Từ Nghệ thuật Xòe Thái có thể thấy cách tiếp cận mới trong bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch bền vững.

Lào Cai sẵn sàng đăng cai Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ I, năm 2026

Từ ngày 23 đến 29/8/2026, trên mảnh đất Mường Lò tươi đẹp, giàu truyền thống lịch sử và đậm đà bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, tỉnh Lào Cai sẽ đăng cai tổ chức Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ I, năm 2026.

Gìn giữ làn điệu Phưn của người Nùng An

Trong đời sống văn hóa của người Nùng An ở xã Lục Yên, dân ca vừa là loại hình nghệ thuật dân gian, vừa là phương tiện lưu giữ tiếng nói, phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Gần 300 hiện vật được trưng bày tại Ga Lào Cai với chủ đề “Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm lưu giữ ký ức đường ray”

Sáng 31/7, tại Ga Lào Cai (phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Bảo tàng thành phố Hải Phòng tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề "Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm trên những đường ray"; phát động hiến tặng hiện...