Lào Cai: Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Với 25 nhóm ngành dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai trở thành mảnh đất phong phú về bản sắc văn hoá. Đến nay, toàn tỉnh có 19 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Để những di sản đó trở thành nội lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, mới đây, tỉnh Lào Cai đã chính thức phê duyệt Dự án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017-2020”.

Lễ hội Đền Thượng Lào Cai. (Ảnh: Tư liệu)
 
Với 19 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Lào Cai đang sở hữu những “tài sản” vô giá mà không phải địa phương nào cũng có. Đó là những nghệ thuật dân gian, tri thức dân gian, lễ hội truyền thống, tập quán và tín ngưỡng, nghề thủ công truyền thống,… được tích lũy qua nhiều thế hệ của các cộng đồng dân tộc, tồn tại bền vững trong dòng chảy tâm linh và đời sống cộng đồng như: Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy; lễ Pút tồng của người Dao đỏ; nghề trạm khắc bạc của người Mông; nghệ thuật The (múa) của người Tày; nghi lễ Then của người Tày; tết Sử Giề Pà của người Bố Y; kéo co của người Tày, người Giáy; nghề chàng Slow của người Nùng Dín; nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Xá Phó; nghệ thuật Khèn của người Mông; chữ nôm của người Dao; lễ hội Gàu Tào của người Mông; lễ hội Khô già già của người Hà Nhì đen; nghi lễ cấp sắc của người Dao; Lễ Mủ Đẳng Mai (cúng rừng) của người Thu Lao; lễ Gạ Ma Do (cúng rừng) của dân tộc Hà Nhì; lễ Khoi Kìm (cúng rừng) của người Dao đỏ; lễ hội Bảo Hà; lễ hội Đền Thượng. Đây vừa là tài nguyên du lịch nhân văn, vừa là nhân tố hết sức quan trọng để phát triển du lịch mang bản sắc Lào Cai.
 
Trong quan điểm bảo vệ và phát huy những giá trị các di sản văn hóa, Lào Cai quan tâm tới không gian tồn tại, không gian văn hóa, đời sống sinh hoạt của cộng đồng các dân tộc là chủ thể của di sản văn hóa. Đặc biệt, bảo tồn trên nguyên tắc “bảo tồn sống” tại cộng đồng. Chú trọng công tác tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về kỹ năng truyền dạy và nội dung công tác bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể. Tổ chức truyền dạy kỹ năng, kỹ thuật, cách thức tổ chức nghi lễ, nội dung bảo vệ và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trong cộng đồng dân tộc, địa phương có di sản, đồng thời tạo nguồn lợi về kinh tế từ công việc bảo tồn. Khai thác, phát huy các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia thành các sản phẩm văn hóa phục vụ phát triển du lịch.


Lễ cấp sắc của người Dao. (Ảnh: Ngọc Bằng)
 
Giai đoạn 2017 - 2018, Lào Cai sẽ tập trung rà soát, đánh giá hiện trạng và tiếp tục nghiên cứu, sưu tầm, bổ sung tư liệu đối với các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận giai đoạn 2011- 2016. Theo đó, ưu tiên các di sản có nguy cơ bị mai một, biến dạng và các di sản văn hóa có tiềm năng phát triển thành sản phẩm phục vụ du lịch.
 
Giai đoạn 2019-2020, tiếp tục rà soát, đánh giá hiện trạng và nghiên cứu, sưu tầm, bổ sung tư liệu đối với di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận giai đoạn 2011-2016 và các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia giai đoạn 2017-2020.
 
Để quảng bá giá trị đặc sắc các di sản văn hóa phi vật thể, dự án sẽ xuất bản cuốn sách “Di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc Lào Cai”; xây dựng 7 video giới thiệu 7 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Lào Cai; lựa chọn 15 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tiêu biểu của địa phương để hỗ trợ phục dựng, bảo tồn, xây dựng thành sản phẩm phục vụ phát triển du lịch, góp phần quảng bá di sản của Lào Cai đến với du khách trong nước và quốc tế.
 
Dự án được triển khai sẽ góp phần bảo vệ và lưu truyền cho thế hệ sau những giá trị đặc sắc của các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Qua đó, nâng cao nhận thức, lòng tự hào dân tộc và huy động sự tham gia của người dân trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, biến di sản thành “tài sản, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững./.
Thu Hiền

Tin Liên Quan

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa...

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

“Miếng trầu là đầu câu chuyện” - câu nói quen thuộc ấy vẫn mang ý nghĩa trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Với đồng bào Tày tục ăn trầu từng là nét sinh hoạt thường ngày, gắn với những buổi gặp gỡ, chuyện trò, đi nương, đi chợ hay khi có khách đến nhà. Ngày nay, thói quen ấy không...

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Chiều 9/11, tại Trường THCS Nghĩa Lộ, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái - di sản được UNESCO ghi danh năm 2021. Chương trình thu hút gần 500 giáo viên và học sinh nhà trường tham gia.

Trăn trở giữ nếp xưa

Bước qua bên kia dốc cuộc đời, ông Tăng Ngọc Thắng, thôn Thâm Pồng, xã Lục Yên, vẫn chọn cho mình hành trình chạy đua với thời gian để níu giữ hồn cốt của người Nùng An.

Nghi lễ Cấp sắc của người Dao tại Lào Cai: Giá trị văn hóa nhân văn và di sản phi vật thể quốc gia

Là nghi lễ trọng tâm trong chu kỳ đời người của đồng bào Dao tại Lào Cai, lễ Cấp sắc không chỉ xác lập tư cách xã hội của người đàn ông trưởng thành mà còn phản ánh hệ giá trị đạo đức, triết lý nhân sinh và nghệ thuật dân gian độc đáo. Được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào...

Nhịp nối tình yêu và bản sắc người Cao Lan

Múa chim gâu là loại hình nghệ thuật mang nét độc đáo riêng của người Cao Lan. Điệu múa thường xuất hiện trong các lễ hội truyền thống, ngày hội văn hóa dân gian, dịp đầu xuân năm mới và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Qua những động tác mô phỏng hình ảnh đôi chim quấn quýt, người Cao Lan gửi gắm...