Xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính trị ở Lào Cai

Theo các tài liệu lịch sử, sau khi thành lập tỉnh dân sự Lào Cai, thực dân Pháp vẫn cử Đại tá Mác Sa Ge nắm quyền Công sứ, mãi đến đầu năm 1908, mới giao quyền Công sứ (người đứng đầu các cơ quan dân sự tỉnh) cho một quan chức dân sự. Đó là viên Công sứ Pierre Emmerich, người Pháp. Bên cạnh Công sứ có một viên Phó sứ giúp việc, chủ yếu là đảm nhận công việc thuộc phạm vi tư pháp; một viên tham tá dân sự, thường là viên chức thuộc đội vệ binh người bản xứ để giải quyết công việc kế toán và thực hiện các chức năng lục sự - công chức viên. Ở hai châu Thủy Vĩ và Bảo Thắng nằm liền kề với hai bờ sông Hồng, đứng đầu mỗi châu có một Tri châu. Nhiệm vụ của Tri châu là thực hiện các chức năng thẩm phán người bản xứ; có quân đội Pháp trợ giúp. Các châu nhỏ (đại lý) Păc Kha (Bắc Hà), Si Ma Cai, Pha Long, Mường Khang (Mường Khương), Bản Lầu, Mường Hum giao cho người bản địa được Pháp đào tạo nắm quyền, có lính dõng người miền xuôi giám sát; ở bản có Seo phải, Binh thầu trông giữ. Dọc biên giới có cảnh sát đồn trú, thường đồn trưởng là người Pháp, còn lại là lính dõng và lính bản địa.

Tháng 5/1945, Ban cán sự khu D cử đồng chí Mai Văn Ty, đảng viên làm công nhân ở đề - pô xe lửa Yên Bái lên Lào Cai gây dựng cơ sở, xây dựng tổ Việt Minh. Trung tuần tháng 10/1945, Xứ ủy Bắc Kỳ và Kỳ Bộ Việt Minh Bắc Kỳ cử 3 cán bộ gồm: Đồng chí Ngô Minh Loan, đặc phái viên của Trung ương; đồng chí Lê Thanh, phái viên của Kỳ Bộ Việt Minh Bắc Kỳ; đồng chí Lê Đức Bình, đảng viên, cán bộ Việt Minh cùng một số cán bộ vừa học xong lớp tập huấn khóa đầu tiên lên Lào Cai, tranh thủ lúc quân Tưởng chưa lập chính quyền tay sai, xúc tiến nhanh việc tổ chức chính quyền và các đoàn thể quần chúng, xây dựng cơ sở cách mạng. Đồng chí Ngô Minh Loan phụ trách chung và trực tiếp xây dựng cơ sở cách mạng, thành lập chính quyền ở tỉnh và thị xã Lào Cai. Đồng chí Lê Thanh hoạt động ở Sa Pa. Đồng chí Lê Đức Bình hoạt động ở Bảo Thắng. Giúp việc cho các đồng chí là một số cán bộ vừa học xong lớp tập huấn đầu tiên.

Đảng bộ tỉnh Lào Cai ra đời là mốc son quan trọng đối với công tác xây dựng hệ thống chính trị ở Lào Cai.

Sau một thời gian vận động, đồng chí Ngô Minh Loan đã tiếp cận được Tỉnh trưởng Đàm Quang Vinh, tổ chức họp với các công chức cũ trong tỉnh, vận động thành lập chính quyền liên hiệp lâm thời của tỉnh, do ông Nguyễn Quốc Bảo, Chủ sự lục bộ giữ chức Chủ tịch. Các phó chủ tịch và ủy viên ủy ban đều là công chức ở các công sở cũ; đồng thời thành lập chính quyền lâm thời thị xã Lào Cai, do ông Hoàng Đình Ninh làm Chủ tịch, ông Bá Mọc làm Phó Chủ tịch.

Tại Phố Lu (huyện lỵ Bảo Thắng), đồng chí Lê Đức Bình tích cực tuyên truyền, giải thích đường lối, chính sách của Mặt trận Việt Minh trong nhân dân và thành lập chính quyền lâm thời, do ông Phó Lý Vĩ làm Chủ tịch. Tại thị trấn Sa Pa, đoàn của đồng chí Lê Thanh dựa vào nhóm yêu nước tổ chức họp dân thị trấn và bầu được chính quyền lâm thời, do ông giáo Tính làm Chủ tịch. Đoàn cũng tổ chức được nhiều cuộc họp riêng với từng giới, thành lập được các đoàn thể: Thanh niên, phụ nữ, thiếu nhi cứu quốc. Như vậy, từ cuối năm 1945, đã chính thức thành lập được chính quyền, một số tổ chức đoàn thể ở cấp tỉnh và huyện ở Lào Cai.

Để bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đối với phong trào cách mạng tại Lào Cai, đầu tháng 9/1946, Xứ ủy quyết định thành lập Ban Cán sự Đảng tỉnh Lào Cai, gồm 3 đồng chí, do đồng chí Ngô Minh Loan làm Trưởng ban và 2 đồng chí Lê Thanh, Đào Đình Bảng làm Ủy viên. Ban Cán sự Đảng tích cực hoạt động xây dựng phong trào cách mạng, kết nạp những cán bộ ưu tú vào Đảng, đến tháng 1/1947, ở Lào Cai đã có 50 cán bộ, 25 đảng viên, 2 chi bộ, trong đó có 13 đảng viên chính thức, 12 đảng viên dự bị. Khu ủy quyết định thành lập Tỉnh ủy lâm thời thay thế Ban cán sự Đảng tỉnh gồm 3 đồng chí, do đồng chí Lê Thanh làm Bí thư, đồng chí Đặng Châu Tuệ, Lý Bạch Luân là Tỉnh ủy viên. Ngày 5/3/1947, Hội nghị toàn thể đảng viên tỉnh Lào Cai họp tại Sở Cẩm (Sở Cảnh sát) địa điểm gần cầu Cốc Lếu, tiểu khu Lào Cai, thị xã Lào Cai, do ta giải phóng tiếp quản làm trụ sở của Tỉnh bộ Việt Minh. Hội nghị đã tiến hành bầu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh chính thức gồm 7 đồng chí: Lê Thanh, Đặng Châu Tuệ, Lý Bạch Luân, Tuấn Sinh, Xuân (Kính), Nguyễn Chúc, Cao Tử Kiến (tức Thành), đồng chí Lê Thanh làm Bí thư.

Đảng bộ tỉnh Lào Cai ra đời là mốc son quan trọng đối với quá trình cách mạng, cũng như xây dựng hệ thống chính trị ở Lào Cai. Từ năm 1947 – 1950, Đảng bộ tỉnh vừa lãnh đạo nhân dân trong tỉnh đấu tranh với quân Tưởng, Quốc dân Đảng, thực dân Pháp để xây dựng phong trào cách mạng, vừa hoàn thiện hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, nhất là xây dựng tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể cấp huyện, xã, thôn. Ngày 1/11/1951, Ủy ban Liên Việt tỉnh Lào Cai (MTTQ) chính thức được thành lập gồm 17 người, có đủ thành phần Mông, Dao, Nùng, Giáy, Tày... Cuối năm 1951, tháng 1/1952, toàn tỉnh tiến hành kê khai danh sách cử tri để bầu Hội đồng nhân dân trên phạm vi toàn tỉnh, hoàn thiện các cơ quan trong bộ máy nhà nước. Như vậy, đến đầu năm 1952, hệ thống chính trị ở Lào Cai đã hoàn thiện (Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể). Từ đó đến nay, các tổ chức trong hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở không ngừng được củng cố, hoàn thiện, phát triển, đẩy mạnh hoạt động tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, tạo ra sức mạnh tổng hợp, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, hoàn thành và hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị qua các giai đoạn cách mạng, đưa Lào Cai tiến lên cùng đất nước.

 
Theo Đỗ Văn Lược/LCĐT

Tin Liên Quan

Lào Cai xóa trắng vùng lõm sóng

Từ 69 thôn còn trắng, lõm sóng sau sáp nhập địa giới hành chính, đến ngày 31/10/2026, Lào Cai đã hoàn thành khắc phục tình trạng thiếu sóng di động tại toàn bộ các thôn trên địa bàn. Kết quả này đánh dấu bước tiến quan trọng trong mở rộng hạ tầng viễn thông, đưa kết nối số đến những khu dân cư xa xôi,...

Hội đàm giữa Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai (Việt Nam) với Bộ Chỉ huy Quân sự 2 tỉnh Bò Kẹo và Xay Nhạ Bu Ly (Lào)

Chiều 10/11, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai (Việt Nam) tổ chức Hội đàm định kỳ năm 2026 với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bò Kẹo và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Xay Nhạ Bu Ly (Quân đội nhân dân Lào) nhằm đánh giá kết quả hợp tác, trao đổi kinh nghiệm trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và thống nhất...

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang: Phát huy nội lực, ý chí tự lực, tự cường xây dựng thành công mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa”

Chiều 10/11, Đảng ủy xã Trấn Yên tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Đề án xây dựng thí điểm mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa”.

Đoàn đại biểu vùng Nouvelle-Aquitaine (Pháp) tìm hiểu các mô hình sinh kế tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên

Ngày 10/11, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Lào Cai, Đoàn đại biểu Hội đồng vùng Nouvelle-Aquitaine (Cộng hòa Pháp) có chương trình làm việc tại Vườn quốc gia Hoàng Liên, tìm hiểu kết quả các dự án hợp tác trong bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển sinh kế và giáo dục môi trường cho người dân...

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy tiếp xã giao Đoàn đại biểu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Xay Nhạ Bu Ly và Bò Kẹo (Lào)

Sáng 10/11, tại trụ sở Tỉnh ủy, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai đã tiếp xã giao Đoàn đại biểu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bò Kẹo và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Xay Nhạ Bu Ly (Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào).

Đoàn đại biểu vùng Nouvelle-Aquitaine (Pháp) thăm, tìm hiểu các không gian văn hóa, du lịch tại Sa Pa

Ngày 9/11, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Lào Cai, đoàn đại biểu vùng Nouvelle-Aquitaine (Cộng hòa Pháp) đã tham quan Nhà Du lịch Sa Pa và Nhà trưng bày văn hóa dân tộc, tìm hiểu kết quả hợp tác trong bảo tồn di sản và phát triển du lịch địa phương.