Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc đầu tiên của Chủ tịch nước sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Quốc hội khóa XIV bầu ra Ban Lãnh đạo mới và là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của đồng chí Trần Đại Quang trên cương vị Chủ tịch nước.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Chủ tịch nước Trấn Đại Quang diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt - Trung thời gian qua tiếp tục xu thế phát triển tích cực, Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước duy trì tiếp xúc thường xuyên và đã đạt nhận thức chung quan trọng về việc tiếp tục thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc phát triển ổn định, lành mạnh. Quan hệ giao lưu, hợp tác giữa các Bộ, ngành, địa phương hai nước tiếp tục được đẩy mạnh; hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch được mở rộng.

Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc năm 2016 và đầu năm 2017 tiếp tục duy trì xu thế phát triển tích cực và đạt nhiều tiến triển mới. 

Về quan hệ chính trị: Hai bên tiếp tục tăng cường các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, nổi bật là chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (1/2017) và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (9/2016); cuộc gặp giữa Chủ tịch nước Trần Đại Quang với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình nhân dịp Hội nghị cấp cao APEC tại Peru (11/2016), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao ASEM 11 tại Mông Cổ (7/2016); chuyến thăm hữu nghị chính thức Việt Nam của Ủy viên trưởng Nhân Đại Trung Quốc Trương Đức Giang (11/2016) và nhiều chuyến thăm cấp Phó Thủ tướng ủy viên Quốc vụ. Thông qua các cuộc tiếp xúc, lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhất trí kiên trì tôn trọng lẫn nhau, tăng cường trao đổi chiến lược, gia tăng tin cậy chính trị, làm sâu sắc hợp tác cùng có lợi, kiểm soát và xử lý thỏa đáng các bất đồng còn tồn tại và các vấn đề nảy sinh, thúc đẩy quan hệ đối tác, hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục phát triển lành mạnh, ổn định.

Quan hệ giữa hai Đảng tiếp tục được tăng cường. Lần đầu tiên hai bên tiến hành Cuộc gặp đại diện hai Bộ Chính trị (10/2016), tổ chức tốt Hội thảo Lý luận lần thứ 12 giữa hai Đảng (/2/2016); duy trì truyền thống tốt đẹp cử Đặc phái viên của Tổng Bí thư sang thăm và chuyển Thông điệp của Tổng Bí thư hai Đảng nhân dịp Đại hội XII của Đảng ta; hợp tác đào tạo cán bộ tiếp tục được duy trì.

Hai bên phối hợp tổ chức tốt các cơ chế hợp tác quan trọng như: Phiên họp lần thứ 10 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương (4/2017), Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới lần thứ 3 (3/2016), Đối thoại quốc phòng Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 6 (11/2016), Đối thoại an ninh cấp Thứ trưởng lần thứ 2 (9/2016). Quan hệ hợp tác giữa các Bộ, ngành tiếp tục được đẩy mạnh, nhất là trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, công an. Hai bên đã tổ chức Hội nghị công tác Cảnh sát biển lần thứ nhất (8/2016), cuộc gặp cấp thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc (3/2017). Tàu hải quân Trung Quốc lần đầu tiên thăm cảng quốc tế Cam Ranh (10/2016) và tàu hải cảnh Trung Quốc lần đầu tiên thăm Việt Nam (11/2016). Hai bên cũng đã tiến hành Hội nghị công tác cảnh sát biển lần thứ nhất (8/20/6).

Giao lưu hữu nghị giữa các địa phương diễn ra sôi động. Tại Gặp gỡ đầu xuân giữa Bí thư Tỉnh ủy 04 tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang của Việt Nam và Bí thư Khu ủy Khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây lần thứ 2 (2/2017), hai bên ký kết được nhiêu thỏa thuận hợp tác về đào tạo cán bộ, quản lý lao động qua biên giới. Giao lưu nhân dân hai nước được tích cực triển khai với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng như: Gặp gỡ hữu nghị nhân dân Việt Nam - Trung Quốc, và Liên hoan thanh niên Việt - Trung lần thứ III (11/2016).

Về hợp tác thương mại, theo thống kê của Việt Nam, năm 2016, kim ngạch thương mại song phương đạt 71,9 tỷ USD, tăng 7,9% so với năm 2015. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu 21,97 tỷ USD, tăng 28,4%; nhập 49,93 tỷ USD, giảm 0,9%; nhập siêu 27,96 tỷ USD, giảm 13,7%.

Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam và Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN. Kim ngạch thương mại song phương 3 tháng đầu năm 2017 đạt 18,87 tỷ USD, tăng 27, % so với cùng kỳ năm 2016; trong đó Việt Nam xuất sang Trung Quốc đạt 6,19 tỷ USD, tăng 47.7%, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 12,67 tỷ USD, tăng 19,5%, Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc khoảng 6,45 tỷ USD.

Về đầu tư, tính đến tháng 3/2017, Trung Quốc có 1.615 dự án đầu tư tại Việt Nam, với số vốn 11,2 tỷ USD, đứng thứ 8/116 nước.

Về du lịch, Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu về lượng du khách nước ngoài đến Việt Nam: Năm 2016 có 2,7 triệu lượt du khách Trung Quốc đi Việt Nam, tăng 51,4% so với cùng kỳ; 2,2 triệu lượt du khách Việt Nam đi Trung Quốc, đứng đầu trong số các nước ASEAN. 3 tháng đầu năm 2017 có gần 950.000 lượt du khách Trung Quốc, tăng 163,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sau ba năm đưa ra sáng kiến “Vành đai và Con đường”, Trung Quốc đã đạt được một số bước tiến quan trọng, vận động sự ủng hộ quốc tế, chuẩn bị tài chính, khuôn khổ pháp lý và triển khai các dự án cụ thể, đặt nền tảng để cụ thể hóa sáng kiến thành một khuôn khổ hợp tác chính thức với bước đầu là tổ chức Diễn đàn Cấp cao hợp tác quốc tế “Vành đai và Con đường”. Diễn đàn lần này có chủ đề “Vành đai và Con đường: Hợp tác vì thịnh vượng chung”.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang thăm Trung Quốc và dự Diễn đàn Cấp cao hợp tác quốc tế “Vành đai và Con đường” nhằm duy trì đà phát triển quan hệ giữa hai Đảng, hai nước, tăng cường quan hệ tin cậy chính trị giữa Lãnh đạo cấp cao hai nước; thúc đẩy việc nâng cao hiệu quả hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư...; tăng cường thông tin về chủ trương, chính sách thu hút đầu tư của Việt Nam cho cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc; củng cố nhận thức chung cấp cao về giữ gìn hòa bình, ổn định, thúc đẩy đàm phán về vấn đề trên biển đạt tiến triển thực chất; thể hiển thiện chí đối với các sáng kiến và nỗ lực nhằm thúc đẩy hội nhập quốc tế, kết nối khu vực, trong đó có việc Trung Quốc tổ chức Diễn đàn Cấp cao hợp tác quốc tế “Vành đai và Con đường”./.