Theo báo cáo của Liên minh HTX tỉnh, tính đến cuối năm 2016, toàn tỉnh có 7.833 tổ hợp tác đang hoạt động, trong đó có 2.832 nhóm cùng sở thích tham gia các tiểu dự án sinh kế, dự án giảm nghèo của tỉnh, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản, tiểu thủ công nghiệp. Các tổ hợp tác có 136.000 thành viên tham gia, trung bình mỗi tổ hợp tác có 17 thành viên, riêng số tổ hợp tác có chứng thực chiếm 68%. Đến nay, toàn tỉnh có 324 HTX, tăng 23 HTX so với năm 2015, tổng số thành viên là 10.565 người (tăng gần 700 người so với cách đây 1 năm), tổng số lao động thường xuyên tại các HTX là 18.297 người. Doanh thu của các HTX trong năm vừa qua đạt mức trung bình 330 triệu đồng, tổng doanh thu của hơn 324 HTX là 107 tỷ đồng, chiếm 1% tổng sản phẩm (GRDP) của tỉnh. Hiện có 130 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp (chiếm 40%), lĩnh vực sản xuất tiểu thủ công nghiệp chiếm 30% số HTX, số còn lại hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, xây dựng, vận tải và 2 hợp tác xã tín dụng (quỹ tín dụng nhân dân).

Người lao động làm việc tại Hợp tác xã mỹ nghệ Hoa Mai (thành phố Lào Cai) có thu nhập ổn định.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, khu vực kinh tế tập thể đã có chuyển biến, xuất hiện một số mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị sản phẩm hàng hóa. Các HTX tổ chức hoạt động theo Luật HTX năm 2012 bước đầu ổn định về tổ chức, tuân thủ những quy định chung của Luật, các nguyên tắc, giá trị, bản chất của HTX. Nhiều HTX có những bước tiến về sản xuất, kinh doanh, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại khu vực nông thôn. Tuy nhiên, xét về tổng thể, khu vực kinh tế tập thể của Lào Cai đang phát triển chậm cả về số lượng và chất lượng, toàn tỉnh hiện có tới 112 hợp tác xã (chiếm 34%) ngừng hoạt động, trong năm 2016 có 5 HTX giải thể. Đối với những HTX còn hoạt động, phần nhiều có quy mô nhỏ lẻ, manh mún, thiếu vốn và thiết bị, công nghệ lạc hậu, trình độ năng lực của cán bộ quản lý yếu, hiệu quả hoạt động chưa cao hoặc có hiệu quả nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của địa phương và yêu cầu thực tiễn. Hiện vốn hoạt động mới đạt trung bình 1,05 tỷ đồng/HTX, tổng doanh thu trung bình mỗi thành viên, người lao động tại các HTX đạt 40 triệu đồng/năm.

Theo ông Phạm Đức Cường, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, thành viên Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể Lào Cai: Mặc dù các tổ hợp tác, HTX đang có những khó khăn, hạn chế nhất định, nhưng tỉnh vẫn tiếp tục coi sự tồn tại và phát triển khu vực kinh tế tập thể có ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội. Tinh thần hỗ trợ phát triển các HTX tập trung vào kích thích hình thức liên kết tự nguyện, dân chủ và bình đẳng của người lao động, những người sản xuất nhỏ, tạo điều kiện để các đơn vị kinh tế tập thể giúp đỡ nhau về vốn, khoa học - kỹ thuật và mục tiêu cơ bản là xây dựng các mô hình HTX kiểu mới.

Cuối năm 2016, đồng chí Nguyễn Thanh Dương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể Lào Cai đã ký Quyết định số 3149/QĐ-BCĐ về phê duyệt đề cương Đề án xây dựng các mô hình HTX kiểu mới giai đoạn 2016 - 2020. Theo đó, UBND các huyện, thành phố được phân công hỗ trợ xây dựng trong năm 2017 một số mô hình HTX kiểu mới hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, riêng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Liên minh HTX, mỗi đơn vị hỗ trợ 3 HTX xây dựng mô hình. Yêu cầu của Ban Chỉ đạo là các đơn vị được phân công tích cực giúp đỡ các HTX kiện toàn bộ máy theo Luật HTX và những tiêu chí về HTX kiểu mới. Cùng với đó, hỗ trợ các HTX nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, phát triển mẫu sản phẩm, bao bì, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, xác định chỉ dẫn địa lý kèm theo sản phẩm. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, trong thời gian qua, các huyện, thành phố, các đơn vị có liên quan đã chủ động và tích cực vào cuộc; các HTX được lựa chọn thực hiện cũng đã nhập cuộc rất tốt.

Hầu hết đơn vị kinh tế tập thể được lựa chọn xây dựng mô hình điểm đều có nền tảng phát triển khá như HTX Mỹ nghệ Hoa Mai (thành phố Lào Cai), HTX nông nghiệp Mai Anh (Sa Pa), HTX Chăn nuôi Quý Hiền (Bảo Thắng), HTX Kinh doanh tổng hợp Mường Khương (Mường Khương), HTX Hòa Hợp Nhất (Bảo Yên)… Qua khảo sát của Liên minh HTX, Đề án hỗ trợ xây dựng HTX kiểu mới bước đầu có hiệu quả, khẳng định chủ trương xây dựng mô hình HTX kiểu mới của tỉnh đang là hướng đi mang lại nhiều triển vọng.