Tinh tế nghề làm bạc của người Dao đỏ ở Mường Hum

Tới thăm người Dao ở bản Séo Pờ Hồ, xã Mường Hum (Bát Xát) chúng tôi được “mục sở thị” sự tinh tế những tay nghề làm trang sức bằng bạc.

Những người già trong bản kể rằng: Xưa kia trên thiên đình, nàng tiên cả vốn được vua cha yêu thương nhất. Những ngày tết hay lễ hội nàng thường được vua cha ban cho rất nhiều váy áo đẹp và trang sức quý. Nàng rất thích thú với quà tặng và tìm đến chỗ ông tiên chuyên làm ra trang sức ấy để học nghề. Nhờ thông minh và khéo léo, chẳng mấy chốc nàng tiên cả đã học được cách làm trang sức tinh xảo. Một năm qua đi, mùa xuân đến, Ngọc Hoàng gọi các cô con gái yêu và nói: Ta cho phép các con xuống hạ giới thăm thú nhân gian, người nghèo khổ thì giúp, người làm việc ác thì giáo huấn, trừng phạt.

Các nàng tiên giáng trần, người về bản của người Kinh, người về bản của người Dao, người Thái, người Mường… Nàng tiên cả trước khi đi đã mang theo bạc để về một bản nhỏ của người Dao đỏ truyền nghề làm đồ trang sức. Nàng làm ra nhiều trang sức, như vòng tay, hoa tai và những quả chuông nhỏ đính lên trang phục khiến mỗi bước chân của thanh niên, thiếu nữ người Dao phát ra những âm thanh leng keng rộn vui. Vì vậy mà ngày nay trên trang phục của người Dao đỏ đều có những quả chuông nhỏ xinh xắn, bản nhỏ ấy là Séo Pờ Hồ ngày nay.

 Nghề làm bạc cần sự khéo tay và tỷ mỷ.

  Nghề làm bạc cần sự khéo tay và tỷ mỷ.

Bản Séo Pờ Hồ hiện không còn nhiều người cao tuổi giữ được nghề, như ông Tẩn Phù Sinh (59 tuổi), Tẩn Kín Sài (45 tuổi) nhưng "tre già măng mọc”, thế hệ trẻ của bản vẫn có ý thức giữ gìn vốn quý của người Dao đỏ. Trong bản có 13/51 hộ có thu nhập chính từ nghề chạm khắc đồ trang sức bằng bạc. Người Dao đỏ bản Séo Pờ Hồ chủ yếu làm đồ trang sức bạc trang trí trên bộ trang phục truyền thống của dân tộc như dây bạc, chuông bạc.

Để làm được những quả chuông, người Dao dùng khuôn bằng sừng trâu và bằng sắt, khuôn có đục những lỗ tròn với kích thước nhỏ dần. Miếng bạc cán mỏng được cắt thành từng đoạn nhỏ để đưa vào khuôn đục tròn. Lần lượt miếng bạc sẽ được tạo tròn qua các lỗ khuôn từ to đến nhỏ nhằm mục đích cho nửa chuông được tròn đều. Hai nửa chuông được ghép lại với nhau bằng mối hàn, sau đó thắt đai quanh chuông bằng sợi bạc nhỏ. Bên trong quả chuông bỏ viên bi làm bằng đồng để quả chuông có âm thanh ngân vang.

Sợi bạc dùng làm dây chuông, dây xà tích bạc, đây là công việc khó nhất trong nghề làm bạc truyền thống ở Mường Hum. Kiểu đan hình vẩy cá khiến người thợ phải thật tỷ mỷ, tinh luyện. Dây bạc cần được đun qua nước dấm để bạc trắng sáng hơn. Mỗi ngày người thợ có thể làm 10 đôi dây và chuông bạc, bạc bán tại chợ phiên hoặc làm theo đơn đặt hàng của những cô gái sắp cưới chồng.

Mỗi bộ váy áo cưới truyền thống của người Dao đỏ Mường Hum có giá tới 50 triệu đồng, trong đó 45 triệu đồng là trị giá trang sức bằng bạc. Trên áo của người đàn ông chỉ trang trí dây chuông bạc ở phần ngực áo, giá trị của bộ trang phục người đàn ông là khoảng 10 triệu đồng. Đồ trang sức bạc làm cho bộ trang phục thêm đẹp, quý phái, ngoài ra theo quan niệm của người Dao, bạc còn giúp tránh cảm, tránh bệnh tật nên trẻ nhỏ thường đội mũ nồi có đính nhiều dây bạc, đồng bạc.

Trải qua nhiều công đoạn, những thỏi bạc, nắm bạc cốm được người Dao đỏ ở bản Séo Pờ Hồ thổi hồn thành đồ trang sức khéo léo, tinh tế. Đó không chỉ là nghề nghiệp, là mục đích mưu sinh, mà còn là sự tâm huyết, tình yêu nghề truyền thống.

Theo baolaocai.vn

Tin Liên Quan

Nét đẹp cúng rừng của người Mông Tổng Kim

Từ nhiều đời nay, đồng bào Mông ở thôn Tổng Kim, xã Nghĩa Đô vẫn duy trì lễ cúng rừng vào dịp đầu năm. Không chỉ gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống, nghi lễ còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ rừng, gắn kết cộng đồng và củng cố tình đoàn kết trong thôn bản.

Khi di sản được gìn giữ từ cộng đồng

Với 34 nhóm ngành dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai là vùng đất hội tụ nhiều giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc. Không chỉ hiện diện trong các không gian bảo tồn hay lễ hội, những giá trị ấy đang được gìn giữ một cách bền bỉ trong đời sống hằng ngày bởi chính cộng đồng người dân...

Hạnh phúc - Nguồn cảm hứng bất tận trong văn chương

Hạnh phúc trong văn chương không chỉ là đích đến, mà là hành trình đầy xúc cảm được dệt nên từ chất liệu của cuộc sống. Bằng ngôn từ và hình tượng nghệ thuật, các tác giả đã không ngừng kiếm tìm và tôn vinh giá trị hạnh phúc, để mỗi tác phẩm là đóa hoa thơm dâng tặng cho đời.

Rộn ràng chương trình văn nghệ, lan tỏa tinh thần ngày hội bầu cử

Không khí rộn ràng, tươi vui lan tỏa khắp các khu dân cư khi chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 được tổ chức, thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân phường Cam Đường tham gia cổ vũ.

Gìn giữ múa Mường

Trong đời sống của đồng bào Mường, các điệu múa truyền thống không chỉ là nghệ thuật biểu diễn mà còn là cách lưu giữ ký ức cộng đồng. Qua bao thế hệ, những bước múa mộc mạc nhưng giàu sức biểu đạt vẫn “sống” mãnh liệt, góp phần khẳng định bản sắc riêng văn hóa Mường tại vùng đất Liên...

Người thắp lửa đam mê nhạc cụ dân tộc

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi những giai điệu sôi động của âm nhạc đương đại chiếm ưu thế, tại Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ nhưng bền bỉ gìn giữ và lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống. Đó là cô giáo Trần Huyền Trang. Với cô, tiếng...