Ngay sau khi Đề án số 23 được ban hành, UBND tỉnh đã chỉ đạo Thanh tra tỉnh, các sở, ban, ngành, các địa phương nghiên cứu, triển khai các nội dung, mục tiêu yêu cầu của đề án. Ban Chỉ đạo thực hiện đề án của tỉnh đã đề ra các nhiệm vụ cụ thể đối với các cấp, ngành, địa phương như: Xây dựng, kiện toàn bộ máy tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; trang bị đầy đủ thiết bị và cơ sở vật chất cần thiết cho bộ phận tiếp công dân tại trụ sở tiếp công dân. Cùng với đó, thể chế hóa công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo bằng việc ban hành, thực hiện tốt nội quy, quy chế tiếp công dân và các quy chế giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đồng thời, đơn giản hóa các thủ tục, nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn, thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tăng cường việc kiểm tra, thanh tra trách nhiệm trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân, để kịp thời chấn chỉnh những hạn chế, yếu kém, xử lý nghiêm những cá nhân, tổ chức vi phạm.

Thanh tra tỉnh tổ chức đối thoại giải quyết khiếu nại.

Mới đây, Thanh tra tỉnh đã tổ chức một cuộc đối thoại giải quyết khiếu nại của công dân trên địa bàn thành phố Lào Cai. Buổi đối thoại được tổ chức tại Phòng tiếp dân của Thanh tra tỉnh với sự chủ trì của Phó Chánh Thanh tra tỉnh Phan Đăng Toàn. Nội dung buổi đối thoại xoay quanh vấn đề ông Phạm Văn Tư, trú tại phường Bình Minh (thành phố Lào Cai) khiếu nại Quyết định số 37/QĐ-UBND ngày 8/1/2015 của UBND thành phố Lào Cai về việc phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của công trình Trung tâm Công tác xã hội tỉnh. Trong đó, có nội dung: Đề nghị được thu hồi và bồi thường 90 m2 đất thổ cư và 2.300 m2 đất nông nghiệp theo giấy tờ của mẹ ông là bà Trịnh Thị Định cho ngày 2/12/2013.

Tại buổi đối thoại, sau khi nghe kết quả thẩm tra xác minh vụ việc, những căn cứ pháp luật liên quan đến nội dung vụ việc do thanh tra viên công bố; nghe giải trình về quyết định của UBND thành phố Lào Cai, ông Phạm Văn Tư đã nhận thấy những đòi hỏi không hợp lý của mình và đồng tình với hướng giải quyết mà cơ quan thanh tra đưa ra. Như vậy, tại cuộc đối thoại này, vụ việc khiếu nại trên đã cơ bản được giải quyết.

Theo lãnh đạo Thanh tra tỉnh, tổ chức đối thoại giữa các bên ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết khiếu nại của các cơ quan, tổ chức. Thực tế công tác giải quyết khiếu nại cho thấy rất nhiều các vụ việc tồn đọng, kéo dài tưởng chừng như không thể giải quyết được, nhưng thông qua đối thoại, các vấn đề dần được làm sáng tỏ, người khiếu nại được giải thích cặn kẽ và hiểu được những đòi hỏi vô lý của mình hoặc những người bị khiếu nại thấy được sai sót của mình để khắc phục, sửa chữa.

Tổ chức đối thoại, xây dựng, kiện toàn bộ máy tiếp công dân cũng chính là nhiệm vụ trọng tâm được Thanh tra tỉnh đẩy mạnh nhằm cụ thể hóa Đề án số 23. Theo tổng hợp từ Thanh tra tỉnh, từ năm 2011 - 2014, toàn tỉnh đã đón tiếp, giải thích, hướng dẫn cho 15.637 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị và đề nghị. So với giai đoạn 2005 - 2010 tăng 2.482 lượt. Trong 4 năm, toàn tỉnh đã tiếp nhận, xử lý 8.480 vụ, việc, trong đó có 1.255 vụ, việc khiếu nại (giảm 143 đơn khiếu nại so với giai đoạn từ 2005 - 2010), 438 vụ, việc tố cáo, còn lại 6.787 vụ việc là kiến nghị, đề nghị, phản ánh.

Các cấp các ngành đã giải quyết xong 771/777 vụ khiếu nại thuộc thẩm quyền, đạt 99,2% (6 vụ mới nhận đang trong thời gian thẩm tra, xác minh). Đã ban hành 633 quyết định giải quyết khiếu nại, còn 138 vụ, việc không ban hành quyết định giải quyết, do giải quyết thông qua hòa giải, người khiếu nại được giải thích hoặc quá trình giải quyết người bị khiếu nại đã chủ động, kịp thời khắc phục những thiếu sót, vi phạm nên người khiếu kiện tự nguyện rút đơn. Thông qua công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước và công dân trên 1,3 tỷ đồng và 1.655 m2 đất.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo thực hiện đề án tỉnh, nhận thức về nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của đội ngũ cán bộ đã được nâng lên một bước. Các nội dung mới của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 2011, Luật Tiếp dân năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã được triển khai đến đông đảo nhân dân và cán bộ, công chức. Đội ngũ cán bộ giải quyết khiếu nại, tố cáo được kiện toàn và nâng cao chất lượng. Lực lượng cán bộ giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo ở các cấp, các ngành được rà soát và bổ sung đảm bảo về số lượng và có năng lực, trình độ đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Các quy định của pháp luật trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân được thực hiện nghiêm túc. Qua đó, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. So với giai đoạn từ năm 2005 - 2010, không có đơn, thư tái khiếu, tái tố. Tỷ lệ đối tượng sau khi được cơ quan chức năng giải quyết đã tự nguyện rút đơn năm sau cao hơn năm trước…

Đối với Lào Cai, là một tỉnh đang phát triển, với định hướng phát triển công nghiệp - dịch vụ, do vậy việc thu hồi đất cho các dự án đầu tư nhiều. Trong quá trình thực hiện, công tác bồi thường, giải tỏa, tái định cư sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót. Điều này cũng là nguyên nhân làm phát sinh các khiếu nại, tố cáo của công dân, tổ chức trên lĩnh vực này. Một số địa phương chậm ban hành đề án hoặc kế hoạch để tổ chức thực hiện, chưa nghiêm túc thực hiện các kết luận kiểm tra, văn bản hướng dẫn của cơ quan chủ trì đề án; chưa quan tâm bố trí cán bộ có năng lực, có uy tín để thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân; việc tổ chức thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật, các quyết định xử lý về tố cáo ở địa phương còn chậm.

Ngoài ra, ý thức pháp luật của một bộ phận nhân dân còn hạn chế, do bị một vài đối tượng có đ��ng cơ không tốt xúi giục, cùng với yếu tố lợi ích vật chất trực tiếp liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất dẫn đến có một số trường hợp phát sinh khiếu kiện, mặc dù vụ việc đã được giải quyết đúng quy định của pháp luật, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Những khó khăn trên cũng là những vấn đề đòi hỏi các cơ quan chức năng tiếp tục tìm hướng giải quyết, nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn thời gian tới./.