Hành lang kinh tế đi qua 5 tỉnh, thành phố không chỉ là tuyến giao thông mà đã trở thành tuyến kết nối logistics và thương mại chiến lược, gắn thị trường vùng Tây Nam Trung Quốc với các trung tâm công nghiệp của Việt Nam và kết nối với các thị trường quốc tế. Trong cấu trúc chuỗi giá trị này, Hải Phòng và Quảng Ninh là cửa ngõ ra biển; Hà Nội là trung tâm tài chính, công nghệ và phân phối; Lào Cai là cửa ngõ đất liền, điểm trung chuyển chiến lược kết nối trực tiếp với tỉnh Vân Nam.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt 3,19 tỷ USD. Về đầu tư, hiện trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 29 dự án của nhà đầu tư Trung Quốc với tổng vốn đăng ký 163,29 triệu USD.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt 3,19 tỷ USD.

Hoạt động xuất nhập khẩu qua khu vực cửa khẩu Lào Cai đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng chính ngạch, gắn với tiêu chuẩn hóa sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Danh mục mặt hàng hai chiều ngày càng đa dạng: Việt Nam xuất sang Trung Quốc các sản phẩm nông nghiệp đặc sản; ngược lại, Việt Nam nhập khẩu máy móc thiết bị nông nghiệp, các loại rau, quả từ Vân Nam, góp phần cân đối cán cân thương mại biên giới.

Cơ chế "Luồng ưu tiên" tại cặp cửa khẩu Kim Thành - Bắc Sơn phát huy hiệu quả rõ rệt. Công tác xúc tiến thương mại đã làm cầu nối hiệu quả cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Điển hình, hai bên đã phối hợp tổ chức thành công Hội chợ Thương mại Quốc tế Việt - Trung (Lào Cai) lần thứ 25, năm 2025. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của tỉnh Lào Cai cũng tham gia tích cực tại Hội chợ triển lãm Trung Quốc - Nam Á lần thứ 10 và Hội chợ hàng hóa xuất nhập khẩu Côn Minh lần thứ 30.

Tuy nhiên, sự liên kết trên tuyến hành lang vẫn còn những điểm hạn chế: Hạ tầng giao thông chiến lược chưa đồng bộ, đặc biệt là sự khác biệt về khổ đường sắt gây gián đoạn dòng chảy logistics liên vận quốc tế và làm tăng chi phí bến bãi.

Cấu trúc logistics thiếu tính đồng bộ và chuyên sâu. Khu vực cửa khẩu còn thiếu các trung tâm logistics, kho lạnh đạt chuẩn quốc tế và trung tâm hoàn tất đơn hàng phục vụ thương mại điện tử qua biên giới đang phát triển nhanh. 

Liên kết thể chế trong thu hút đầu tư còn rời rạc. Việc chưa có khung pháp lý chung về Khu hợp tác kinh tế qua biên giới khiến các địa phương chưa tạo được sức hút đủ lớn đối với các nhà đầu tư chiến lược muốn triển khai mô hình sản xuất liên quốc gia.

Lào Cai hướng đến mục tiêu xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu thành vùng kinh tế động lực chủ đạo của tỉnh.

Để đưa Hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh trở thành hình mẫu về hợp tác và phát triển của khu vực, tỉnh Lào Cai đang tích cực hoàn thiện Đề án thí điểm xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới để trình Chính phủ phê duyệt; đồng thời, tích cực thúc đẩy thực hiện Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Chính quyền nhân dân tỉnh Vân Nam, coi đây là khuôn khổ quan trọng để cụ thể hóa các nội dung hợp tác.

Về hạ tầng số, cửa khẩu thông minh và kết nối đường sắt: hai bên đang khẩn trương phối hợp triển khai Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại Cửa khẩu Kim Thành và lối thông quan Bản Vược. Việc kết nối dữ liệu sẽ từng bước hiện thực hóa mục tiêu thông quan 24/7. Về kết nối chiến lược, các địa phương cần cùng kiến nghị Chính phủ hai nước đẩy nhanh tiến độ dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435mm Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hình thành hành lang vận tải hàng hóa khối lượng lớn, liền mạch từ Vân Nam ra các cảng biển nước sâu của Hải Phòng.

Ga Lào Cai điểm kết nối quan trọng trên tuyến đường sắt Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Tiếp tục tối ưu hóa quy trình kiểm tra, mở rộng danh mục "Luồng ưu tiên" sang các mặt hàng thủy hải sản tươi sống, dược liệu và nông sản chế biến sâu của Việt Nam. Bám sát cam kết về thương mại điện tử xuyên biên giới, tỉnh đề xuất hợp tác đầu tư xây dựng các Trung tâm giao dịch hàng hóa thương mại điện tử và trung tâm logistics hoàn tất đơn hàng tại khu vực Kim Thành - Bản Vược. Trước mắt, hai bên phối hợp chặt chẽ để chuẩn bị và tổ chức thành công Hội chợ Kinh tế Thương mại Biên giới Trung - Việt (Hà Khẩu) lần thứ 26, năm 2026.

Sự phát triển của một hành lang kinh tế không thể hình thành từ nỗ lực của một địa phương đơn lẻ, mà đòi hỏi sự phối hợp, đồng thuận và liên kết bền chặt giữa các địa phương trên cơ sở chia sẻ lợi ích. Tỉnh Lào Cai cam kết sẽ không ngừng cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc. Lào Cai sẵn sàng là điểm tựa tin cậy, là cửa ngõ thông thoáng, kết nối liền mạch mọi nguồn lực đầu tư và dòng chảy thương mại trên tuyến Hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh./.