Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và các đại biểu tham quan các gian hàng Triển lãm các sản phẩm công nghệ của Việt Nam bên lề Diễn đàn. (Ảnh: Trung Kiên/TTXVN).

Đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Phiên khai mạc. Đồng chí Hoàng Thanh Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam phát biểu khai mạc Diễn đàn.

Tham dự Diễn đàn có Quốc Vụ khanh Bộ Tư pháp Vương quốc Campuchia; Thứ trưởng Bộ Tư pháp Philippines (nước Chủ tịch ASEAN năm 2026); lãnh đạo, quan chức cấp cao và chuyên gia pháp luật đến từ các Bộ Tư pháp, Bộ Pháp luật, Văn phòng Tổng Chưởng lý của toàn bộ các nước thành viên ASEAN; Ban Thư ký ASEAN; đại diện các tổ chức quốc tế, nhà tài trợ;…

Theo Bộ Tư pháp, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với phương thức quản trị quốc gia, vận hành nền kinh tế và đời sống xã hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện thể chế, pháp luật nhằm vừa tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm AI được phát triển theo hướng an toàn, có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm.

Trong bối cảnh đó, pháp luật không chỉ có vai trò điều chỉnh sự phát triển của công nghệ mà cần chuyển từ tư duy "lập pháp phản ứng" sang "lập pháp dự báo và kiến tạo", tạo dựng môi trường pháp lý đủ linh hoạt để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm các giá trị cốt lõi về công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình và quyền con người. Nhiều quốc gia hiện nay đã chuyển từ tư duy "quản lý AI" sang "quản trị AI", lấy quản trị rủi ro, khuyến khích đổi mới sáng tạo và bảo vệ lợi ích công làm nền tảng trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Trong bối cảnh ASEAN đang bước sang năm thứ hai triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, việc tăng cường hợp tác giữa các quốc gia thành viên trong xây dựng khuôn khổ pháp lý và quản trị AI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững của khu vực.

Quang cảnh phiên khai mạc Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số”. (Ảnh: Trung Kiên/TTXVN).

Trong thời gian qua, Việt Nam đã và đang triển khai mạnh mẽ các chủ trương của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt là việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, đồng thời tiếp tục triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW; tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Đối với ngành Tư pháp, chuyển đổi số không chỉ là việc số hóa quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng các cơ sở dữ liệu pháp luật, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức xây dựng pháp luật, nâng cao hiệu lực tổ chức thi hành pháp luật và tăng cường khả năng phục vụ người dân, doanh nghiệp bằng các công cụ công nghệ hiện đại.

Tại Diễn đàn, Việt Nam đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm giữa các quốc gia ASEAN trong thời gian tới, gồm: Thúc đẩy xây dựng các nguyên tắc và chuẩn mực chung về ứng dụng AI trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp trên cơ sở lấy con người làm trung tâm; Đẩy mạnh chuyển đổi số trong các cơ quan xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật và công lý của người dân, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo; Tăng cường chia sẻ tri thức, dữ liệu, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực pháp lý có năng lực số.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn. (Ảnh: Trung Kiên/TTXVN).

Theo Chương trình, trong ngày làm việc thứ nhất của Diễn đàn, tại phiên toàn thể, các đại biểu tập trung trao đổi về nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc ứng dụng AI trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp như: thực trạng và triển vọng ứng dụng AI trong xây dựng pháp luật tại Việt Nam; phát triển Cổng Pháp luật quốc gia nhằm nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật, nghiên cứu pháp lý và hỗ trợ thực thi pháp luật trong môi trường số; chia sẻ kinh nghiệm của các quốc gia ASEAN về xây dựng khuôn khổ pháp luật và chính sách đối với chuyển đổi số và AI; kinh nghiệm ứng dụng AI nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật; các mô hình và thực tiễn tốt trong ứng dụng AI vào hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật; định hướng tăng cường hợp tác giữa các cơ quan pháp luật và tư pháp ASEAN trong chuyển đổi số; đồng thời giới thiệu kinh nghiệm của Liên minh châu Âu về phát triển và ứng dụng AI có trách nhiệm.

Trong ngày làm việc thứ hai sẽ diễn ra tọa đàm chuyên sâu với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia quốc tế, đại diện các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và giới học thuật. Các phiên thảo luận tập trung vào những vấn đề đang được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm như: bảo đảm chủ quyền AI quốc gia và thúc đẩy quản trị hợp tác trong khu vực ASEAN; trọng tài trong kỷ nguyên số; cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm trong xây dựng và triển khai các chính sách AI; cũng như những cơ hội và thách thức của AI đối với quản trị nhà nước hiện đại.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn. (Ảnh: Trung Kiên/TTXVN).

Diễn đàn đã ghi nhận nhiều ý kiến, khuyến nghị và sáng kiến có giá trị nhằm thúc đẩy ứng dụng AI trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, phát triển hạ tầng số, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ pháp luật và tư pháp, cũng như thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia ASEAN và các đối tác quốc tế trong quản trị AI.

Các đại biểu đánh giá cao sáng kiến của Bộ Tư pháp Việt Nam trong việc tổ chức Diễn đàn và thống nhất cho rằng đây là cơ chế hợp tác thiết thực giúp các cơ quan pháp luật và tư pháp trong khu vực trao đổi chính sách, chia sẻ thực tiễn tốt và tăng cường phối hợp trước những vấn đề pháp lý mới phát sinh từ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.

Thành công của Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, tích cực và trách nhiệm của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác pháp luật và tư pháp trong ASEAN, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc đồng hành cùng các quốc gia thành viên ASEAN và các đối tác quốc tế xây dựng các khuôn khổ pháp lý hiện đại, hài hòa, thích ứng với kỷ nguyên số; thúc đẩy phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo hướng an toàn, có trách nhiệm, lấy con người làm trung tâm, qua đó góp phần xây dựng Cộng đồng ASEAN đổi mới sáng tạo, tự cường, bao trùm và phát triển bền vững theo tinh thần Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, Bộ Tư pháp Việt Nam phối hợp với một số doanh nghiệp công nghệ hàng đầu trong nước tổ chức hoạt động Triển lãm các sản phẩm công nghệ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; qua đó giới thiệu nhiều sản phẩm, giải pháp và nền tảng công nghệ tiên tiến đang được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng hiệu quả trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp tại Việt Nam.

Cùng với đó, nhiều hoạt động bên lề, tiếp xúc, gặp gỡ song phương cũng đã được tổ chức, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực./.

https://dangcongsan.vn/bo-nganh/viet-nam-de-xuat-ba-dinh-huong-hop-tac-asean-ve-ung-dung-ai-trong-linh-vuc-phap-luat.html