Trong tiến trình phát triển của dân tộc Việt Nam, gia đình luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng, là nơi hình thành nhân cách con người, lưu giữ và trao truyền các giá trị văn hóa, đạo đức, lối sống tốt đẹp từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, gia đình vẫn là tế bào của xã hội, là nền tảng của quốc gia và là điểm tựa tinh thần vững chắc của mỗi người.

Kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026) với chủ đề “Gia đình ấm no - Quốc gia thịnh vượng” không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi cộng đồng và từng gia đình trong việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng gia đình thực sự trở thành môi trường nuôi dưỡng con người toàn diện, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Từ truyền thống ngàn đời của dân tộc

Trong kho tàng văn hóa Việt Nam, gia đình luôn được xem là cội nguồn của đạo lý, là nơi khởi đầu của tình yêu thương và trách nhiệm. Những giá trị như hiếu kính ông bà, cha mẹ; thủy chung, nghĩa tình trong quan hệ vợ chồng; yêu thương, đùm bọc giữa anh em; trách nhiệm với cộng đồng, quê hương đã trở thành chuẩn mực đạo đức bền vững, làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội. Gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn”. Tư tưởng đó đến nay vẫn là kim chỉ nam cho công tác xây dựng gia đình trong thời kỳ mới.

Lễ mừng thọ người cao tuổi là nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, nhiều giá trị mới được tiếp nhận, nhiều phương thức sống hiện đại được hình thành. Tuy nhiên, chính trong sự vận động ấy, những giá trị cốt lõi của gia đình Việt Nam càng cần được giữ gìn và phát huy để tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam; chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển con người toàn diện, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của sự phát triển. Trong hệ giá trị ấy, gia đình vừa là nơi nuôi dưỡng con người, vừa là môi trường trực tiếp hình thành nhân cách, đạo đức và lối sống. Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường và xã hội; bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng hệ giá trị gia đình Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đến xây dựng Gia đình hạnh phúc - nền tảng của quốc gia thịnh vượng

Chủ đề kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam “Gia đình ấm no - Quốc gia thịnh vượng” mang thông điệp sâu sắc về mối quan hệ hữu cơ giữa sự phát triển của mỗi gia đình với sự phát triển của đất nước. Một quốc gia không thể thực sự thịnh vượng nếu thiếu những gia đình hạnh phúc. Ngược lại, khi mỗi gia đình được bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần; các thành viên được yêu thương, tôn trọng và phát triển toàn diện thì sẽ tạo nên nguồn lực con người chất lượng cao, góp phần xây dựng xã hội ổn định, văn minh và tiến bộ.

Hạnh phúc bình dị của vợ chồng người Mông Bắc Hà (Ảnh Báo Lào Cai)

Thực tiễn phát triển của đất nước cho thấy, những địa phương có phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở phát triển mạnh, tỷ lệ gia đình văn hóa cao, môi trường xã hội lành mạnh thường cũng là những địa phương có sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, an ninh trật tự được giữ vững và chỉ số hạnh phúc của người dân ngày càng được nâng lên. Gia đình vì thế không chỉ là chuyện riêng của mỗi nhà mà là vấn đề của sự phát triển quốc gia. Đầu tư cho gia đình chính là đầu tư cho tương lai của đất nước.

Những chuyển biến tích cực trong xây dựng gia đình hạnh phúc ở Lào Cai

Trong những năm qua, cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Lào Cai luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác gia đình, xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển con người toàn diện và nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân. Năm 2025, cùng với triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh đã quan tâm triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trong Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030, Chương trình giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình và Chương trình phòng, chống bạo lực gia đình trong tình hình mới. Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức phong phú, từ hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, tuyên truyền lưu động đến các nền tảng số. Trong đó, ngành Văn hóa đã biên tập, phát hành 30.000 tờ rơi tuyên truyền; thực hiện treo hơn 700 băng rôn, khẩu hiệu, 60 lượt xe loa tuyên truyền, 50 buổi tuyên truyền lưu động và 100 buổi chiếu phim lưu động về xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.

Các mô hình xây dựng gia đình tiếp tục được mở rộng và phát huy hiệu quả. Toàn tỉnh hiện duy trì 55 mô hình tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình Việt Nam; 43 mô hình Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình; trên 600 câu lạc bộ “Gia đình hạnh phúc” tại các thôn, tổ dân phố.  Đặc biệt, tại nhiều địa phương như Sa Pa, Bắc Hà, Bát Xát, Bảo Yên, Nghĩa Lộ, Trạm Tấu, Lâm Thượng, Nghĩa Đô,…việc xây dựng gia đình hạnh phúc đang được gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Những nét đẹp trong gia đình người Mông, Dao, Tày, Giáy, Hà Nhì, Nùng... như lòng hiếu kính với người già, tinh thần đoàn kết dòng họ, sự sẻ chia trong cộng đồng vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đây chính là nguồn lực văn hóa nội sinh quý giá, góp phần tạo nên sức mạnh mềm của địa phương trong quá trình hội nhập và phát triển.

Bên cạnh đó, công tác giảm thiểu tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống được đẩy mạnh thông qua các mô hình câu lạc bộ, tổ truyền thông cộng đồng và phong trào “Dân vận khéo”. Đến nay, tỉnh đã xây dựng 176 mô hình câu lạc bộ phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại các địa bàn có nguy cơ cao.  Những kết quả đó góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng, củng cố các giá trị đạo đức, lối sống tốt đẹp trong gia đình và từng bước xây dựng môi trường xã hội an toàn, văn minh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hiện nay gia đình Việt Nam nói chung, ở Lào Cai nói riêng cũng đang đứng trước không ít thách thức. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, mạng xã hội, nhịp sống công nghiệp cùng những tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường đang làm thay đổi nhiều mối quan hệ xã hội và quan hệ gia đình. Tại một số địa phương vùng cao, đời sống còn khó khăn, tình trạng lao động di cư, cha mẹ đi làm ăn xa, thiếu sự quan tâm, chăm sóc trực tiếp đối với trẻ em và người cao tuổi vẫn còn tồn tại. Tình trạng bạo lực gia đình, ly hôn trong các gia đình trẻ vẫn còn xảy ra; một bộ phận thanh thiếu niên có biểu hiện xem nhẹ các giá trị truyền thống, chịu tác động tiêu cực từ những trào lưu lệch chuẩn trên không gian mạng. Những vấn đề đó đòi hỏi công tác gia đình cần được triển khai quyết liệt, đồng bộ và phù hợp hơn với bối cảnh mới.

Chung tay vun đắp mái ấm gia đình Việt Nam

Để tiếp tục xây dựng gia đình Việt Nam nói chung, gia đình trên địa bàn tỉnh Lào Cai nói riêng ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, chúng ta cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Trước hết, tiếp tục nâng cao nhận thức của các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và toàn xã hội về vị trí, vai trò của gia đình trong chiến lược phát triển con người và phát triển bền vững.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng ứng xử trong gia đình; phát huy hiệu quả Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình; xây dựng và nhân rộng các mô hình gia đình hạnh phúc, gia đình văn hóa, gia đình học tập.

Tăng cường giáo dục tiền hôn nhân, kỹ năng làm cha mẹ, kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; nâng cao trách nhiệm của các thành viên trong chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ.

Gắn công tác gia đình với thực hiện Bộ chỉ số hạnh phúc, xây dựng “Gia đình hạnh phúc”, “Thôn, tổ dân phố hạnh phúc” và “xã, phường hạnh phúc”; phát huy vai trò của cộng đồng, dòng họ, người có uy tín trong gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống và phòng, chống các hủ tục lạc hậu.

Tiếp tục triển khai hiệu quả Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; tăng cường phối hợp liên ngành; đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền và quản lý nhà nước về gia đình; kịp thời phát hiện, hỗ trợ, can thiệp các trường hợp có nguy cơ xảy ra bạo lực gia đình.

Đồng thời, quan tâm phát triển kinh tế hộ gia đình, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa; bởi đời sống vật chất ổn định là điều kiện quan trọng để xây dựng gia đình hạnh phúc.

Kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam là dịp để mỗi người thêm trân trọng giá trị của mái ấm, mỗi gia đình thêm ý thức vun đắp yêu thương và trách nhiệm, mỗi cấp, mỗi ngành thêm quyết tâm chăm lo cho sự phát triển của gia đình Việt Nam. Từ những mái nhà bình yên sẽ hình thành những cộng đồng hạnh phúc. Từ những gia đình văn hóa sẽ tạo dựng một xã hội văn minh. Và từ những gia đình ấm no, hạnh phúc hôm nay sẽ góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển phồn vinh, thịnh vượng, hiện thực hóa khát vọng vươn lên của dân tộc trong kỷ nguyên mới. “Gia đình ấm no - Quốc gia thịnh vượng” không chỉ là chủ đề của Ngày Gia đình Việt Nam năm 2026 mà còn là mục tiêu, động lực và trách nhiệm chung của toàn xã hội trên hành trình xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc./.