Nhà văn hóa - nơi bảo tồn bản sắc dân tộc

Nhà văn hóa thôn, bản, tổ dân phố được coi là “trái tim” của thiết chế văn hóa cơ sở. Đối với tỉnh vùng cao, biên giới có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống như Lào Cai, nhà văn hóa không chỉ là nơi hội họp của thôn, mà còn là địa điểm để người dân tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
a2-7536.jpg

Đã trở thành hoạt động quen thuộc, vào các buổi tối trong tuần, thành viên Câu lạc bộ Văn nghệ dân tộc Tày ở thôn Tượng 1, Tượng 3 (xã Hợp Thành) lại cùng nhau đến nhà văn hóa thôn để tập các điệu dân ca, dân vũ. Trong không gian ngôi nhà sàn mới rộng rãi, khang trang, mỗi thành viên câu lạc bộ đều phấn khởi, tự hào.

2.jpg

 

Thời gian qua, Câu lạc bộ Văn nghệ dân tộc Tày thôn Tượng 1, Tượng 3 không chỉ tham gia biểu diễn vào những ngày lễ, tết, ngày đại đoàn kết của thôn hoặc Lễ hội Hương cốm Hợp Thành mà còn biểu diễn tại những sự kiện văn hóa, văn nghệ lớn của thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai (cũ) như Lễ hội đền Thượng.

Bà Trần Thị Hưng - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn nghệ dân tộc Tày thôn Tượng 1, Tượng 3 cho biết: "Trước đây, câu lạc bộ muốn tập luyện các tiết mục văn nghệ cũng khó vì nhà văn hóa thôn rất chật hẹp. Từ năm 2024, thôn Tượng 1, Tượng 3 được Nhà nước và thành phố Lào Cai (cũ) đầu tư xây dựng nhà văn hóa thôn mới khang trang, theo kiến trúc nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày, nên bà con rất phấn khởi. Buổi tối, các thành viên câu lạc bộ thường đến đây tập văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân".

Nhà văn hóa thôn Tượng 1, Tượng 3 được xây 2 tầng rộng rãi, kiến trúc nhà sàn, trong đó tầng 2 được bài trí đẹp mắt. Thời gian qua, người dân trong thôn đã sưu tầm các hiện vật mang bản sắc văn hóa dân tộc Tày trưng bày tại nhà văn hóa, làm cho không gian thêm đẹp và giàu bản sắc, thu hút du khách tới tham quan, trải nghiệm.

7.jpg

 

Ngày cuối tháng 10, tại thôn Lao Chải, xã Y Tý - nơi người Hà Nhì sinh sống với lịch sử hơn 300 năm, anh Chu Che Xá - Bí thư Chi bộ Lao Chải đang cùng các cán bộ, đảng viên trong thôn kiểm tra lại khu vực nhà văn hóa thôn để chuẩn bị tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.

So với nhà văn hóa của nhiều thôn, bản khác thì nhà văn hóa thôn Lao Chải được xây dựng theo kiến trúc nhà của người Hà Nhì với nhà hình vuông, lợp 4 mái, tường đất dày gần 50 cm. Đặc biệt, trong nhà văn hóa trưng bày hàng chục bức tranh, ảnh về bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì.

Anh Chu Che Xá chia sẻ: "Thôn Lao Chải hiện nay có 138 hộ dân người Hà Nhì. Cùng với nhà văn hóa thôn Lao Chải 1 (cũ), thôn còn 2 nhà văn hóa của 2 thôn cũ đều được xây dựng theo kiến trúc nhà truyền thống của đồng bào Hà Nhì. Đó vừa là nơi họp dân, đón du khách đến tham quan, vừa là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, văn nghệ chung của cộng đồng. Gần nhà văn hóa thôn có khu công viên - nơi tổ chức các lễ hội truyền thống như Lễ hội Khô Già Già. Bà con trong thôn luôn tự hào vì có nhà văn hóa đẹp và bản sắc, cùng nhau xây kè đá, giữ gìn vệ sinh, trồng cây, trồng hoa, trang trí cho nhà văn hóa thêm đẹp".

a1-5536.jpg

Câu chuyện về nhà văn hóa thôn Tượng 1, Tượng 3 (xã Hợp Thành) và nhà văn hóa thôn Lao Chải (xã Y Tý) là minh chứng về tầm quan trọng của nhà văn hóa đối với mỗi thôn, bản. Đó không chỉ là nơi hội họp mà còn là nơi bảo tồn, lưu giữ bản sắc văn hóa các dân tộc.

Theo thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong giai đoạn 2020 - 2025, việc xây dựng, quản lý và phát huy hiệu quả hoạt động của nhà văn hóa thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh tiếp tục được các cấp, các ngành và Nhân dân quan tâm.

Toàn tỉnh hiện nay có 286 nhà văn hóa xã, phường và 2.804 nhà văn hóa thôn, bản, tổ dân phố. Hiện, 98,7% thôn, bản, tổ dân phố có nhà văn hóa - khu thể thao phục vụ cộng đồng, trong đó 80% hoạt động thường xuyên, hiệu quả.

Công tác quản lý, khai thác và tổ chức hoạt động ngày càng được chú trọng. Nhiều mô hình “Nhà văn hóa sáng - xanh - sạch - đẹp”, “Nhà văn hóa gắn với sinh hoạt câu lạc bộ văn nghệ dân gian, thể thao dân tộc” được duy trì hiệu quả. Nhà văn hóa thôn, bản trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi diễn ra các hoạt động tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời là địa điểm tổ chức các lễ hội truyền thống, sinh hoạt văn hóa - văn nghệ, thể thao quần chúng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Mặc dù vậy, hoạt động của các nhà văn hóa thôn, bản vẫn gặp không ít khó khăn, trong đó, nhiều nhà văn hóa có quỹ đất hạn chế, đầu tư đã lâu, xuống cấp, thiếu trang thiết bị; nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên hạn chế, dẫn đến tần suất hoạt động chưa đều. Đội ngũ cán bộ phụ trách nhà văn hóa (trưởng thôn, cộng tác viên văn hóa) còn thiếu kỹ năng tổ chức hoạt động, nội dung sinh hoạt văn hóa cộng đồng còn đơn điệu, chưa hấp dẫn. Một số nơi chưa gắn kết chặt chẽ hoạt động của nhà văn hóa với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

6.jpg

 

Đồng chí Lại Vũ Hiệp - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: "Để nâng cao hiệu quả hoạt động và phát huy vai trò của hệ thống nhà văn hóa thôn, bản gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục tham mưu UBND tỉnh lồng ghép các nguồn vốn để đầu tư, sửa chữa, nâng cấp, đầu tư trang thiết bị nhà văn hóa bảo đảm đồng bộ với khu thể thao thôn, bản; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động gắn với đời sống văn hóa của người dân; khuyến khích các thôn, bản xây dựng lịch sinh hoạt văn hóa định kỳ, tổ chức các hoạt động giao lưu, sinh hoạt câu lạc bộ văn nghệ, thể thao, truyền dạy, trình diễn văn hóa dân gian, trưng bày các hiện vật, hình ảnh về bản sắc văn hóa dân tộc tại nhà văn hóa".

Cùng với đó, các xã, phường cần nâng cao năng lực cho cán bộ phụ trách văn hóa xã, trưởng thôn, cộng tác viên văn hóa; tập huấn kỹ năng tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao cho đội ngũ cán bộ thôn, ban chủ nhiệm nhà văn hóa thôn, bản, trong đó đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong hoạt động văn hóa cơ sở.

https://baolaocai.vn/nha-van-hoa-noi-bao-ton-ban-sac-dan-toc-post885793.html

Nguồn: Tuấn Ngọc - Tất Đạt (Báo Lào Cai điện tử), Thứ Hai ngày 03/11/2025 - 15:40 (GMT+7)

Tin Liên Quan

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

“Miếng trầu là đầu câu chuyện” - câu nói quen thuộc ấy vẫn mang ý nghĩa trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Với đồng bào Tày tục ăn trầu từng là nét sinh hoạt thường ngày, gắn với những buổi gặp gỡ, chuyện trò, đi nương, đi chợ hay khi có khách đến nhà. Ngày nay, thói quen ấy không...

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Chiều 9/11, tại Trường THCS Nghĩa Lộ, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái - di sản được UNESCO ghi danh năm 2021. Chương trình thu hút gần 500 giáo viên và học sinh nhà trường tham gia.

Trăn trở giữ nếp xưa

Bước qua bên kia dốc cuộc đời, ông Tăng Ngọc Thắng, thôn Thâm Pồng, xã Lục Yên, vẫn chọn cho mình hành trình chạy đua với thời gian để níu giữ hồn cốt của người Nùng An.

Nghi lễ Cấp sắc của người Dao tại Lào Cai: Giá trị văn hóa nhân văn và di sản phi vật thể quốc gia

Là nghi lễ trọng tâm trong chu kỳ đời người của đồng bào Dao tại Lào Cai, lễ Cấp sắc không chỉ xác lập tư cách xã hội của người đàn ông trưởng thành mà còn phản ánh hệ giá trị đạo đức, triết lý nhân sinh và nghệ thuật dân gian độc đáo. Được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào...

Nhịp nối tình yêu và bản sắc người Cao Lan

Múa chim gâu là loại hình nghệ thuật mang nét độc đáo riêng của người Cao Lan. Điệu múa thường xuất hiện trong các lễ hội truyền thống, ngày hội văn hóa dân gian, dịp đầu xuân năm mới và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Qua những động tác mô phỏng hình ảnh đôi chim quấn quýt, người Cao Lan gửi gắm...

Mường Lò muôn điệu xòe hoa

Cả thanh xuân gắn với Mường Lò, nên tôi ngấm xòe Thái như chính người Thái nơi đây. Mỗi năm khi mùa xuân đến, núi rừng Tây Bắc bừng lên màu nắng non tươi. Bao chồi non lộc biếc thẹn thùng nấp sau kẽ lá chờ trận mưa xuân đầu tiên. Đất trời mới chỉ có thế thôi mà lòng người Mường Lò đã thấy xôn xao,...