Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết 187/2025/QH15 ngày 19/02/2025. Dự án được triển khai có ý nghĩa chiến lược trong việc hình thành mạng lưới vận tải đường sắt ở phía Bắc, chạy theo hành lang Đông – Tây, nối liền vùng Tây Bắc với vùng đồng bằng và cảng biển Hải Phòng - một trong những trung tâm hàng hải lớn nhất Việt Nam.

Quang cảnh buổi họp báo.

Đồng thời, dự án kết nối vận tải đường sắt với Trung Quốc, trực tiếp là khu vực Tây Nam, Trung Quốc, một khu vực có khoảng trên 500 triệu dân và đang phát triển rất mạnh; từ đây sẽ tiếp tục kết nối với đường sắt các nước Á – Âu; tạo không gian và mở ra cơ hội lớn để Lào Cai cũng như các địa phương có tuyến đường sắt đi qua đẩy nhanh quá trình phát triển đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ, tiết kiệm chi phí logistics, giảm tải giao thông đường bộ, bảo vệ môi trường, góp phần tăng trưởng, phát triển xanh và bền vững, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Sơ đồ hướng tuyến.

Dự án có tổng chiều dài tuyến chính gần 391km, 03 tuyến nhánh khoảng 27,9Km, phạm vi hướng tuyến đi qua địa phận tỉnh Lào Cai khoảng 65Km đi qua thành phố Lào Cai, huyện Bảo Thắng, huyện Bảo Yên và huyện Văn Bàn. Tổng mức đầu tư là 203.231 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư là 35.751 tỷ đồng.

Trên tuyến dự kiến bố trí 18 ga (03 ga lập tàu, 15 ga hỗn hợp) và 13 trạm tác nghiệp kỹ thuật. Trong đó trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 02 nhà ga và 02 trạm tác nghiệp kỹ thuật.

Trên cơ sở hồ sơ ranh giới giải phóng mặt bằng sơ bộ do Ban QLDA Đường sắt (sau đây gọi là Ban QLDA) cung cấp kèm theo Văn bản số 422/BQLDAĐS-KHTH ngày 24/02/2025, tỉnh Lào Cai đã khẩn trương triển khai các công việc liên quan như: Cắm ranh giới thực hiện dự án ra ngoài thực địa (khoảng hơn 1.500 điểm), tổ chức đo đạc, trích đo, chỉnh lý bản đồ địa chính.

Trên cơ sở kết quả đo đạc ngoại nghiệp kết hợp với hồ sơ địa chính xác định: tổng diện tích dự kiến thu hồi đất khoảng 780ha với bề rộng phạm vi GPMB trung bình từ 30-130m tùy từng vị trí.

Bản vẽ và phối cảnh nhà ga.

Để thực hiện dự án, theo thống kê sơ bộ, cần phải di dời 950 hộ dân, và 91 cơ sở sản xuất công nghiệp, cụm công nghiệp tại các khu, cụm công nghiệp như Đông Phố Mới, Sơn Mãn - Vạn Hòa.

Tỉnh Lào Cai dự kiến thực hiện 20 dự án tái định cư (gồm: các cơ sở sản xuất công nghiệp, cụm công nghiệp; tái định cư cho các hộ dân) với tổng mức đầu tư khoảng 1.093.063 triệu đồng.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Nguyễn Trọng Hài - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết: "Trên tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng”, thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã khẩn trương bắt tay thực hiện Dự án, đoạn đi qua địa phận tỉnh Lào Cai và đã đạt được kết quả đáng khích lệ.

Thời gian tới, tỉnh Lào Cai chỉ đạo, phối hợp với Ban Quản lý dự án đường sắt phấn đấu hoàn thành tiến độ theo lộ trình Trung ương đã đề ra. Đối với những khó khăn, vướng mắc, tỉnh Lào Cai tiếp tục kiến nghị Bộ, ngành, Ban Quản lý dự án đường sắt tháo gỡ".

Dự kiến, dự án sẽ được khởi công vào tháng 12/2025 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 157/TB-VPCP ngày 05/4/2025. Để đạt được mục tiêu này, Lào Cai tiếp tục kiến nghị các Bộ, ngành, Ban Quản lý dự án khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn, đồng thời cam kết bàn giao mặt bằng đúng tiến độ.