Tín ngưỡng thờ thần bản mệnh của người Dao đỏ
Đời sống tinh thần của người Dao đỏ luôn tồn tại nhiều loại hình tín ngưỡng dân gian khác nhau, trong đó tín ngưỡng thờ cúng thần bản mệnh của cộng đồng (tín ngưỡng Thành Hoàng làng) có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Bởi theo quan niệm của người Dao đỏ, làng bản yên bình, mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh... đều phải nhờ đến sự giúp đỡ của các vị thần cai quản vùng đất đó và những người có công khai phá lập làng được tôn kính như một vị thần bản mệnh. Các làng của người Dao đỏ bao giờ cũng lập miếu để thờ thần bản mệnh dưới một gốc cây to nằm ở vị trí trung tâm.
Thực hiện nghi lễ cúng thần bản mệnh.
Một năm, người Dao đỏ tổ chức lễ cúng 2 lần vào dịp đầu năm với ý nghĩa cầu cho bản, làng năm mới gặp nhiều may mắn; lễ cúng dịp cuối năm là để tạ ơn các vị thần.
Lễ cúng đầu xuân được người Dao đỏ tổ chức vào ngày Dần hoặc ngày Thìn. Lễ cúng được dân làng tổ chức long trọng theo nghi thức truyền thống. Trước ngày tổ chức lễ, chủ làng, trưởng bản cùng các hộ dân trong làng họp bàn sắm sửa lễ vật, dọn miếu, viết sớ, đóng giấy tiền chuẩn bị cho lễ cúng.
Đến ngày cúng chính, mỗi gia đình trong làng cử 1 người nam giới tham gia, mang theo lễ vật gồm: 1 con gà, 1 chai rượu, 3 bó hương, giấy tiền, gạo rang... Mọi người cùng nhau dọn sạch miếu thờ và khu vực xung quanh. Mâm lễ cúng được đặt trước miếu thờ gồm: 1 con lợn, 1 con gà, 5 chiếc chén, bát hương, 1 bát nước, 1 túm gạo, đồng âm dương, 1 chiếc kiếm sắt.
Sau khi thầy cúng làm lễ xong, chủ làng, trưởng bản tổng kết việc thực hiện hương ước của làng trong năm qua, biểu dương những gia đình đã thực hiện tốt, nhắc nhở những gia đình còn vi phạm để bản, làng ngày càng tiến bộ, phát triển. Sau đó, mọi người cùng nâng chén rượu chúc cho cả bản một năm mới nhiều may mắn, thuận lợi, bình an./.
