Tuyên truyền tiểu thương sử dụng sản phẩm túi giấy thân thiện với môi trường (Ảnh LCĐT)

Mô hình “Chợ dân sinh giảm thiểu rác thải nhựa” được thực hiện từ năm 2017, đến nay, rất nhiều điểm chợ, đặc biệt là các chợ trung tâm, chợ vùng cao đã được triển khai các hoạt động hỗ trợ nhằm phục vụ việc thu gom và phân loại rác.

Năm 2023, tỉnh Lào Cai triển khai mô hình “Chợ dân sinh – Giảm thiểu rác thải nhựa” tại 04 điểm chợ, đó là: Chợ Pom Hán, chợ Kim Tân (thành phố Lào Cai); Chợ Bản Liền (huyện Bắc Hà); Chợ thuộc thôn trung tâm xã Bản Lầu (huyện Mường Khương).

Năm 2024, Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh tiếp tục thực hiện chương trình “Chợ dân sinh giảm thiểu rác thải nhựa” trên địa bàn thành phố Lào Cai và các huyện Si Ma Cai, Bảo Thắng, Văn Bàn, Bảo Yên… Hoạt động đầu tiên trong năm 2024 là chương trình khởi động mô hình “Chợ dân sinh - Giảm thiểu rác thải nhựa” tại chợ Pom Hán, thành phố Lào Cai và hoạt động “Đổi rác lấy quà”. Các hoạt động trong triển khai mô hình “Chợ dân sinh – Giảm thiểu rác thải nhựa” gồm: Phát động thường xuyên các đợt vệ sinh, dọn dẹp cảnh quan môi trường tại các điểm chợ. Phát miễn phí áp phích, pano tuyên truyền, tờ rơi cho các tiểu thương treo tại các quầy hàng. Tổ chức thường niên các hoạt động tuyên truyền, thu gom, phân loại rác thải tại nguồn: Khuyến khích người dân thu gom các sản phẩm tái chế như chai nhựa, vỏ lon, các vật dụng từ nhựa trong hoạt động sinh hoạt hàng ngày; khuyến khích người dân dùng các loại sản phẩm thân thiện với môi trường như làn, túi vải, túi giấy, túi tự huỷ sinh học; khuyến khích các đơn vị, tiểu thương kinh doanh các sản phẩm thân thiện với môi trường. Triển khai chương trình “Đổi rác lấy quà”.

Phòng, chống rác thải nhựa phải bắt đầu từ nhận thức từ mỗi cá nhân, do đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng, người dân được đặt lên hàng đầu. Với thông điệp “Hạn chế sử dụng túi ni lông, thay thế túi ni lông bằng các vật dụng thân thiện với môi trường”, tại các buổi chợ phiên vùng cao như huyện Bảo Yên, Mường Khương, Si Ma Cai…, các hoạt động tuyên truyền tới người dân về tác hại của rác thải nhựa được triển khai thường xuyên; vận động người dân thay đổi hành vi, thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi ni lông khó phân hủy thay thế bằng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Tại mỗi buổi chợ, ngoài việc vận động tuyên truyền, các đoàn thể còn trao tặng xe thu gom rác, thùng đựng rác; tặng túi thân thiện với môi trường cho người dân tại các buổi chợ phiên. Chương trình “Đổi rác lấy quà” đã thu hút đông người dân tham gia bằng việc thu gom các sản phẩm tái chế như chai nhựa, vỏ lon, các vật dụng từ nhựa để đổi các loại sản phẩm thân thiện với môi trường như làn, túi vải, túi giấy, túi tự huỷ sinh học…

Mô hình “Chợ phiên giảm rác thải nhựa” đã góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân, người dân tích cực chung tay phòng, chống rác thải nhựa bảo vệ môi trường, hạn chế sử dụng túi ni lông và vứt rác bừa bãi, không đúng nơi quy định, bảo vệ cảnh quan, môi trường sạch đẹp.

Trong những năm qua, nhiều hành động đẹp, chương trình hay, ý nghĩa về phòng chống rác thải nhựa, bảo vệ môi trường cũng được lan tỏa trong cộng đồng dân cư. Nổi bật là chương trình “Đổi rác lấy quà”, “Chung tay nhặt rác”, mô hình “Phụ nữ đi chợ bằng làn”, mô hình “Chợ dân sinh giảm thiểu rác thải nhựa”, Ngày Chủ nhật xanh, Ngày thứ Bảy tình nguyện; đội Thanh niên tình nguyện thu gom rác thải. …nhận được sự hưởng ứng tích cực của các đoàn viên thanh niên, người dân.

Với việc tổ chức nhiều hoạt động thường xuyên, bền bỉ đã từng bước thay đổi thói quen, nhận thức của tiểu thương, người tiêu dùng, người dân trong việc giảm thiểu sử dụng các sản phẩm ni-lông, nhựa dùng 1 lần khó phân hủy. Mô hình “Chợ dân sinh - giảm thiểu rác thải nhựa” đã mang lại hiệu quả thiết thực trong việc hạn chế sử dụng túi ni lông.

Khẩu hiệu tuyên truyền về giảm thiểu rác thải nhựa

Trong năm 2024, tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục triển khai, nhân rộng các mô hình giảm thiểu rác thải nhựa như: “Chợ văn hóa/chợ dân sinh giảm thiểu rác thải nhựa”; “Khu dân cư tự quản về giảm thiểu ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa”; “Phân loại rác thải tại nguồn”; “Tổ phụ nữ thu gom, phân loại, xử lý rác thải nhựa”; “Tổ phụ nữ thu gom phế liệu”; “Thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên diện tích đất canh tác”; “Giảm thiểu rác thải nhựa tại bệnh viện”; “Nói không với rác thải nhựa”; “Tuyến phố không rác thải nhựa”; “Nhà nhà hạn chế sản phẩm nhựa, người người phòng chống ô nhiễm rác thải nhựa, xã hội tiến tới nói không với rác thải nhựa”. Gắn tiêu chí vệ sinh môi trường trong việc bình xét, công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa””, “Khu dân cư văn hóa”. Tổ chức các hoạt động ý nghĩa như: Đổi rác lấy quà, Ngày hội tái chế, Ngày hội sống xanh. Khuyến khích người dân thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; chuyển đổi thói quen tiêu dùng bằng việc dùng các sản phẩm làm từ chất liệu thân thiện với môi trường.

Phong trào phòng, chống rác thải nhựa đã và đang thực sự lan tỏa, thu hút sự tham gia đông đảo của nhân dân trên địa bàn tỉnh, góp phần tạo môi trường xanh, sạch, đẹp, thực hiện tốt các tiêu chí về bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh, phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2030 giảm 50% rác thải nhựa thải ra môi trường trên địa bàn tỉnh Lào Cai.