Quan hệ đối ngoại và hợp tác giữa tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) được nâng lên tầm cao mới. Nhiều nội dung hợp tác đang được tích cực triển khai và đã thu được những thành tựu đáng kể trong hợp tác song phương. Mỗi năm bình quân hai bên đã có khoảng hơn 200 đoàn đại biểu các cấp, các ngành, các doanh nghiệp qua lại thăm, làm việc, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và ký kết Biên bản hội đàm, hợp đồng hợp tác (chiếm khoảng 70% số lượng đoàn ra, vào của tỉnh Lào Cai). Một số biên bản hợp tác toàn diện giữa lãnh đạo cấp cao hai tỉnh được ký kết và đang có hiệu lực thực hiện. Thoả thuận khung về đẩy nhanh xây dựng Khu hợp tác biên giới thành phố Lào Cai (Việt Nam) và Hà Khẩu (Trung Quốc) trong đó lấy Khu thương mại công nghiệp Kim Thành (Việt Nam) và Khu khai phát Bắc Sơn (Trung Quốc) làm hạt nhân phát triển ký năm 2010. Thông qua hợp tác của hai tỉnh đã thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và góp phần giúp cho cơ quan quản lý biên giới 2 nước tăng cường kiện toàn và hoàn thiện cơ chế liên lạc thường xuyên về quản lý biên giới, kịp thời giải quyết các vấn đề xảy ra trong quản lý biên giới và chấp hành pháp luật, giải quyết nhanh gọn các thủ tục, phương tiện hàng hoá xuất nhập cảnh. Đẩy mạnh công tác phân giới cắm mốc trên đất liền Việt – Trung. Kết quả đoạn biên giới do hai tỉnh Lào Cai và Vân Nam tiến hành công tác phân giới cắm mốc đã hoàn thành đầu tiên trong cả tuyến phân giới cắm mốc Việt – Trung.

Hợp tác về lĩnh vực văn hoá, y tế, đào tạo đạt được nhiều kết quả. hiện nay, có khoảng hơn 200 lưu học sinh của tỉnh Lào Cai đã và đang học tại tỉnh Vân Nam. Công tác giám sát kiểm dịch y tế quốc tế, kiểm dịch động vật, thực vật được hai bên hợp tác triển khai thực hiện chặt chẽ. Trao đổi các đoàn nghệ thuật, thể thao được tăng cường. Hai bên đã phối hợp tổ chức thành công cuộc Hội thảo quốc tế về phát triển lưu vực sông Hồng. Công tác hợp tác tư pháp được tăng cường. Hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu phát triển, giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Lào Cai năm sau cao hơn năm trước. Năm 2011 giá trị kim ngạch XNK qua cửa khẩu Lào Cai đạt 1,5 tỷ USD; năm 2012 ước đạt 1,2 tỷ USD.

Hoạt động xuất nhập cảnh, du lịch sôi động hơn. Hàng năm cửa khẩu Lào Cai có khoảng 1,2 triệu lượt người, hơn 30.000 lượt xe ô tô và 1.200 đôi tàu liên vận (tàu hàng) tham gia XNC qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Hai bên đã hợp tác thực hiện tương đối có hiệu quả việc quản lý lữ hành và hướng dẫn viên du lịch, đưa đón khách Trung Quốc vào sâu nội địa Việt Nam, khách Việt Nam vào sâu nội địa của Trung Quốc bằng thẻ du lịch.
Công tác thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ Vân Nam được coi trọng và đạt được nhiều thành tựu, trong đó điển hình là: Dự án khai thác và chế biến quặng sắt mỏ sắt Quý Sa (liên doanh giữa Tổng Công ty thép Việt Nam và Công ty Cổ phần khống chế gang thép Côn Minh Trung Quốc) có vốn đầu tư 330 triệu USD; Dự án xây dựng nhà máy thủy điện Séo Chong Hô (Liên doanh giữa Công ty Điện lực I Việt Nam với Công ty Lưới điện Vân Nam Trung Quốc).

Trong năm 2012, các cấp, các ngành của tỉnh Lào Cai đã xúc tiến nhiều hoạt động giao lưu, hợp tác với tỉnh Vân Nam nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác. Tháng 6/2012, phiên họp lần thứ IV Nhóm công tác liên hợp giữa 4 tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đã được tổ chức tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam. Việc thực hiện tốt các cơ chế hợp tác này đã góp phần hiệu quả vào chương trình hợp tác mang tính khu vực giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc. Hai tỉnh Lào Cai - Vân Nam đã phối hợp tổ chức thành công Lễ mở cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành thuộc cặp cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu; Diễn đàn quốc tế phát triển lưu vực sông Hồng lần thứ IV; Hội chợ kinh tế thương mại biên giới Trung - Việt (Hà Khẩu) năm 2012. Tại Hội chợ, các doanh nghiệp của tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam đã ký kết 18 cặp hợp đồng kinh tế giữa với tổng giá trị đạt gần 340 triệu USD.

Chương trình hợp tác giữa hai tỉnh trong năm 2012 đã đạt được những kết quả quan trọng, tiếp tục tạo cơ sở thúc đẩy chương trình hợp tác giữa hai tỉnh lên tầm cao mới. Hai bên cũng thống nhất tiếp tục tăng cường hơn nữa chương trình hợp tác trong năm 2013 và những năm tiếp theo với những nội dung cụ thể, thiết thực.

Nâng tầm mối quan hệ hợp tác Lào Cai (Việt Nam) – Aquitaine (CH Pháp). Tỉnh Lào Cai tiếp tục chủ động phối hợp thực hiện có hiệu quả các nội dung hợp tác giai đoạn II đã được ký kết giữa tỉnh Lào Cai và Vùng Aquitaine. Tháng 11/2012, hai địa phương đã phối hợp tổ chức Lễ kỷ niệm 10 thiết lập quan hệ hợp tác và ký kết thoả thuận hợp tác giai đoạn III (2012 - 2015). Hoạt động kỷ niệm được tổ chức thành công, góp phần củng cố mối quan hệ hợp tác bền vững giữa tỉnh Lào Cai và Vùng Aquitaine. Các nội dung trong thoả thuận hợp tác giai đoạn III được ký kết tạo thêm nhiều cơ hội để Lào Cai triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Chú trọng phát triển quan hệ với các địa phương nước ngoài. Tăng cường quan hệ hữu nghị với CHDCND Lào nhân “Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2012", tỉnh Lào Cai đã tổ chức quán triệt, tuyên truyền và đề ra các chương trình cụ thể nhằm triển khai hoạt động giao lưu hữu nghị với các đối tác tại Lào. Trong năm 2012, tỉnh Lào Cai đã đón tiếp đoàn đại biểu tỉnh Hủa Phăn; đoàn đại biểu cao cấp ba tỉnh Bắc Lào là Phông Sa Ly, U Đôm Say, Luông Pha Bang; đoàn đại biểu Bộ Nội vụ Lào sang thăm và làm việc.

Duy trì, củng cố, xây dựng, mở rộng quan hệ hợp tác với Đại sứ quán các nước tại Việt Nam, các tổ chức, các nhà đầu tư nước ngoài. Trong năm, Đại sứ quán các nước Hoa Kỳ; Đan Mạch; Ai Len; Pháp; Australia; Hàn Quốc; Nhật Bản; Pakisstan… đã đến thăm tỉnh. Các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài như WB, ADB, AFD, Oxfam/Anh, SNV/Hà Lan; Global Care/HànQuốc; IPADE/Tây Ban Nha, GVI, PALs, Samaritan’s Purse/Mỹ… cũng duy trì việc triển khai thực hiện các dự án tài trợ, đầu tư cho tỉnh Lào Cai.

Trong thời gian tới, tiếp tục quán triệt đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, vận dụng linh hoạt vào điều kiện thực tiễn của tỉnh, vận hành theo hướng ”chủ động, tích cực hội nhập quốc tế”, công tác đối ngoại tỉnh Lào Cai phấn đấu bước lên tầm cao mới, góp phần xây dựng quê hương Lào Cai giàu mạnh./.