Lễ hội gắn với hoạt động dâng lễ đền Trung Đô, nơi thờ Gia Quốc công Vũ Văn Mật - người có công dẹp loạn, an dân, hùng cứ vùng Tây Bắc thế kỷ 16 - 17. Hoạt động này từ lâu trở thành nét đẹp văn hóa đầu xuân không thể thiếu của Nhân dân trong vùng cũng như vùng lân cận vào ngày Rằm tháng Giêng.

Với tấm lòng thành kính, biết ơn đối với bậc tiền nhân, Nhân dân và du khách dâng lễ vật với mong ước một năm thuận lợi và nhiều bình an. Chị Lý Thị Mùi ở xã Xuân Quang (huyện Bảo Thắng) phấn khởi chia sẻ: Đầu năm đến lễ đền Trung Đô và vui Hội xuống đồng, tôi và mọi người trong đoàn đều rất vui, cầu mong một năm mới nhiều may mắn cho gia đình và những người thân yêu.

Sau phần lễ được thực hiện tại đền Trung Đô với những nghi lễ tín ngưỡng dân gian, người dân và du khách rộn ràng hòa nhịp xuân mới thông qua nhiều hoạt động hấp dẫn và ý nghĩa.

Vốn là xã thuần nông nên hoạt động xuống đồng đầu năm có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống cộng đồng của người dân xã Bảo Nhai. Do đó, tại lễ hội, một trong những hoạt động quan trọng, mang nhiều ý nghĩa được chờ đợi là nghi lễ tịch điền. Sau đường cày đầu tiên của Chủ tịch UBND huyện Bắc Hà là hội thi cày của các cư dân bản địa.

Lựa chọn những chú trâu khỏe nhất vùng, các chủ trâu hào hứng tham gia thi cày thẳng, cày nhanh và cày đều tay. Nghi lễ tịch điền và hội thi cày diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi của người dân và du khách với mong ước một năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu. Ông Vàng Văn Hướng ở thôn Trung Đô là quán quân của cuộc thi cày vui vẻ tâm sự: Cày bừa là việc thường ngày của nhà nông. Năm nay được tham gia hội thi, tôi vui lắm, không chỉ được gửi gắm niềm mong ước năm mới trong ngày hội, mà còn cổ vũ tinh thần thi đua lao động, sản xuất đến bà con.

Ông Vàng Văn Hướng, thôn Trung Đô cùng chú trâu đoạt giải Nhất cuộc thi cày.

Đúng với tên gọi, không gian tổ chức lễ hội được tổ chức trên những khoảnh ruộng rộng lớn đang chờ ngày gieo cấy của bà con. Trong tiết trời mùa xuân ấm áp, không gian ruộng đồng như mênh mang, rộn ràng hơn bởi những tiếng đàn tính ngân vang, những điệu xòe, điệu múa mừng xuân mới của đồng bào Tày xã Trung Đô, Tà Chải, Na Hối; đồng bào Dao đỏ xã Nậm Đét. Mỗi điệu múa, tiếng đàn là lời ước mong, lời hát gọi mùa xuân, sự giao hòa giữa thiên nhiên, đất trời và lòng người.

Lần đầu tiên cùng gia đình và bạn bè trẩy hội mùa xuân tại Trung Đô, chị Triệu Thị Mấy ở xã Nậm Đét (huyện Bắc Hà) cũng như mọi người trong đoàn đều rất vui bởi không khí lễ hội rộn ràng, náo nức. Ai cũng ấn tượng trước sự chất phác, hồn hậu, mến khách của người dân nơi đây. 

Hòa mình vào Lễ hội xuống đồng Trung Đô, người dân và du khách còn được tham gia những trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa người vùng cao, như thi ném còn, chọi gà, đu quay… 

Bà Đỗ Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Nhai, Trưởng Ban Quản lý đền Trung Đô cho biết: Lễ hội xuống đồng thôn Trung Đô, xã Bảo Nhai không chỉ là lễ hội tín ngưỡng dân gian nhân dịp đầu xuân, mà còn là ngày hội tạo không khí vui tươi, khấn khởi cho Nhân dân, cũng là điểm đến của nhiều du khách trong hành trình du lịch xuân trên vùng cao Bắc Hà.

Một ngày hội vui, chia tay rồi, mỗi người dân và du khách vẫn luyến lưu không rời. Đã có những lời ước mong gửi vào đất trời và những lời hẹn gặp lại ở mùa hội lần sau.

https://baolaocai.vn/bai-viet/364405-dau-nam-vui-le-hoi-xuong-dong-trung-do